อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับพัฒนามาจากอุตสาหกรรมในครอบครัว จนในปัจจุบันกลายเป็น1 ใน10 ของอุตสาหกรรมส่งออกที่นำรายได้เข้าสู่ประเทศ โดยประเทศไทยมีช่างฝีมือแรงงานที่ทักษะ ความชำนาญ และความปราณีตในการเจียระไนและทำตัวเรือนเครื่องประดับตลอดจนประเทศไทยยังมีเทคนิคในการหุงพลอยที่มีชื่อเสียง ส่งผลให้สินค้าอัญมณีและเครื่องประดับของไทยเป็นที่ยอมรับในตลาดโลก ในขณะเดียวกับไทยก็ประสบปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ จึงต้องมีการพึ่งพาวัตถุดิบจากต่างประเทศ ส่งผลให้ต้นทุนในการผลิตสินค้าของไทยสูงขึ้น และยังมีประเทศผู้ส่งออกบางประเทศที่มีค่าจ้างแรงงานต่ำกว่าประเทศไทย ดังนั้น อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับของไทยต้องมีการพัฒนาศักยภาพขีดความสามารถในการแข่งขันเพื่อรักษาความได้เปรียบต่อประเทศคู่แข่ง การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างทั่วไปของอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ และ วิเคราะห์หาตำแหน่งของสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับทั้ง 6 รายการได้แก่ไข่มุก เพชร รัตนชาติและกึ่งรัตนชาติ เครื่องประดับแท้ เครื่องประดับเทียมและอัญมณีสังเคราะห์ว่าอยู่ตำแหน่งใดเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งทั้ง 10 ประเทศ ผลจากการศึกษาพบว่า สินค้าอัญมณีและเครื่องประดับไทยที่มีค่าความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบมากกว่า 1 มีเพียงแค่ 3 รายการ ได้แก่ เพชรมีค่า RCA เท่ากับ 1.75 รัตนชาติและกึ่งรัตนชาติ มีค่า RCA เท่ากับ 7.38 และอัญมณีสังเคราะห์ มีค่า RCA เท่ากับ 8.82แสดงให้เห็นว่าสินค้าทั้ง 3 รายการมีความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบกับประเทศคู่แข่ง ในส่วนของสินค้าอีก 3 รายการที่มีค่าความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบน้อยกว่า 1 ได้แก่ ไข่มุกมีค่าRCA เท่ากับ 0.79 เครื่องประดับแท้มีค่า RCA เท่ากับ 0.69 และเครื่องประดับเทียมมีค่า RCA เท่ากับ 0.25 แสดงให้เห็นว่า สินค้าทั้ง 3 รายการไทยไม่มีความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบเหนือประเทศคู่แข่ง ผลจากการวิเคราะห์ตำแหน่งความสามารถในการแข่งขันของสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับของไทยพบว่า ประเทศไทยควรมีการพัฒนาและเพิ่มศักยภาพของช่างฝีมือแรงงานเทคโนโลยี เนื่องจาก สินค้า เพชร รัตชาติและกึ่งรัตนชาติ เครื่องประดับแท้ เครื่องประดับเทียม และอัญมณีสังเคราะห์ เป็นสินค้าที่มีอัตราการส่งออกสูงแต่มีส่วนแบ่งทางการตลาดที่ต่ำเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งในแต่ละรายการสินค้า ดังนั้น ควรที่จะมีการส่งเสริมและพัฒนาสินค้าเพื่อให้เกิดแนวโน้มทางการตลาดที่สูงขึ้น