วิทยานิพนธ์ (นศ.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความสามารถทางการสื่อสารของจังหวัดต่างๆในประเทศไทย โดยรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับดัชนีชี้ภาวะการสื่อสารเพื่อนำมาจัดกลุ่มจังหวัดตามระดับความสามารถทางการสื่อสาร พร้อมทั้งสร้างสมการอธิบายความสามารถทางการสื่อสารของแต่ละจังหวัด โดยนำเอาตัวแปรด้านเศรษฐกิจ สังคม ความไม่มั่นคงทางสังคม การเมือง ความเป็นเมือง ความเป็นอุตสาหกรรม ประชากรและความหนาแน่นประชากรมาใช้ในการคาดทำนายสภาวะการสื่อสารซึ่งแบ่งออกเป็น กิจกรรมภาคปฐมภูมิซึ่งหมายถึงกิจกรรมการสื่อสารในระดับ พื้นฐาน กิจกรรมภาคทุติยภูมิซึ่งหมายถึงกิจกรรมการผลิตข้อมูลข่าวสาร กิจกรรมภาคตติยภูมิซึ่งหมายถึง กิจกรรมการบริการและค้าปลีกข้อมูล และกิจกรรมจตุรภาคซึ่งหมายถึงกิจกรรมการผลิตความรู้ งานวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณในการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยอาศัยการวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิ สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วย การวิเคราะห์ปัจจัย การวิเคราะห์ความเชื่อมั่นและการวิเคราะห์ถดถอยพหุ ผลการวิจัยพบว่า ตัวบ่งชี้ของการสื่อสารภาคปฐมภูมิ ได้แก่ จำนวนประชากร ตัวบ่งชี้ของการสื่อสารภาคทุติยภูมิ ได้แก่ จำนวนสถานีวิทยุเอฟ.เอ็ม ตัวบ่งชี้ของการสื่อสารภาคตติยภูมิ ได้แก่ จำนวนโรงภาพยนตร์ และตัวบ่งชี้การสื่อสารจตุรภาค ได้แก่ จำนวนหน่วยงานวิจัย ข้อมูลตัวบ่งชี้ทั้งสี่ได้นำมาใช้เป็นตัวแปรเพื่อจำแนกกลุ่มจังหวัดตามระดับความสามารถทางการสื่อสารโดยใช้ค่าเปอร์เซ็นไทล์ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่องค์กรระหว่างประเทศ เช่น UNDP ใช้แบ่งกลุ่มประเทศตามการพัฒนาคุณภาพชีวิตมนุษย์ และเมื่อนำค่าตัวบ่งชี้ทั้งสี่ไปวิเคราะห์สหสัมพันธ์ พบว่า ตัวบ่งชี้ด้านการสื่อสารมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับตัวแปรเศรษฐกิจ สังคม ความไม่มั่นคงทางสังคม ความเป็นอุตสาหกรรม ความเป็นเมือง ประชากรและความหนาแน่นประชากร ในขณะที่ตัวแปรการเมืองและขนาดมีความสัมพันธ์กับตัวบ่งชี้การสื่อสารไม่สูงนัก