การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของธุรกิจชุมชนในการเสริมสร้างความ เข้มแข็งของชุมชนในการจัดการป่าชุมชน ของตำบลศิลาแลง อำเภอปัว จังหวัดน่าน และศึกษาความ สัมพันธ์ระหว่างธุรกิจชุมชนในการเสริมความเข้มแข็งในการจัดการป่าชุมชน ผู้วิจัยศึกษาเอกสาร การสังเกต การวิจัยแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างและ ไม่มีโครงสร้าง การเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรม การแก้ปัญหากับชุมชน พื้นที่ที่ศึกษา ได้แก่ บ้านดอนไชย ตำบลศิลาแลง อำเภอปัว จังหวัดน่าน ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่เป็นตัวแทนของ 7 หมู่บ้าน ในตำบลศิลาแลง ที่มีการทำธุรกิจชุมชนและการจัดการป่าชุมชน ร่วมกันในระดับตำบล ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งในการจัดการป่าชุมชน คือ เศรษฐกิจของชุมชน เมื่อเศรษฐกิจของชุมชนมั่นคงส่งผลให้ชุมชนมีศักยภาพในการแก้ปัญหาของ ชุมชนได้ โดยมีธุรกิจชุมชนเป็นปัจจัยที่พัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน การที่ชุมชนมีองค์กรที่สามารถ ดำเนินธุรกิจและสามารถสร้างผลประโยชน์ให้แก่คนในชุมชนได้ในระยะยาวและยั่งยืน ทำให้คนใน ชุมชนสามารถดำเนินชีวิตอยู่ในชุมชนได้อย่างเป็นปรกติสุข และสืบทอดวัฒนธรรมชุมชนอันเป็น วิถีชีวิตดั้งเดิมที่เหมาะสมกับคนในท้องถิ่นไปพร้อม ๆ กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ในท้องถิ่นไปด้วย การทำธุรกิจชุมชน เป็นการดำเนินธุรกิจซึ่งมีกิจกรรมการผลิต ที่เกื้อกูลและเหมาะสม ต่อวิถีชีวิต สังคม เศรษฐกิจ และระบบนิเวศของชุมชนที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละท้องถิ่น และ ดำเนินการโดยคนในชุมชน ที่เกิดจากการรวมตัวกันเป็นกลุ่มของชาวบ้านในชุมชนท้องถิ่น ให้สมาชิก ทุกคนได้มีส่วนร่วมทั้งในการกำหนดทิศทาง และปฏิบัติงานในหน้าที่แตกต่างกันไป ในกิจกรรม ของธุรกิจชุมชน มีความสอดคล้องกับความต้องการของคนส่วนใหญ่ในชุมชนที่เป็นสมาชิก โดยอยู่ บนพื้นฐานของความเป็นจริง มีความเหมาะสมสอดคล้องต่อวิถีชีวิต ภูมิปัญญา สภาพเศรษฐกิจ สังคม และระบบนิเวศของชุมชน อย่างไรก็ตาม ความพยายามในการแก้ปัญหาของชุมชนโดยผ่านการทำกิจกรรมอนุรักษ์ในรูปแบบ การจัดการป่าชุมชน ของตำบลศิลาแลง โดยนัยได้แสดงให้เห็นถึงพัฒนาการขององค์กรประชาชนที่ ต้องการจะพิสูจน์ตัวเองถึงศักยภาพที่มีอยู่จริงในการจัดการทรัพยากรของตนเองได้ แต่เกิด ขึ้นท่ามกลางกระบวนการเรียนรู้ของชาวบ้านในชุมชน และชุมชนกับองค์กรภายนอก การทำงานของ ชาวบ้านจะดำเนินต่อไปได้ก็จะต้องได้รับความยอมรับในเรื่องสิทธิและอำนาจขององค์กรชุมชน อย่างแท้จริงซึ่งจะเป็นหลักประกันให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ เมื่อเป็นเช่นนี้จำเป็น อย่างยิ่งที่รัฐควรจะต้องวางเงื่อนไขเพื่อส่งเสริมการริเริ่มของท้องถิ่น และการพัฒนา องค์กรท้องถิ่นในการจัดการป่าชุมชน อย่างมีส่วนร่วมต่อไป