การค้นคว้าอิสระนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการเรียนการสอนวิชาภาษาไทยระดับ มัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนเอกชน จังหวัดเชียงใหม่ ในด้านการใช้/การปฏิบัติหรือปัญหา เกี่ยวกับการใช้หลักสูตรและหนังสือเรียน วิธีการสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน การใช้สื่อ การสอน การวัดและประเมินผล การจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร และการนิเทศการสอน กลุ่ม ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือ ครูสอนวิชาภาษาไทยระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนเอกชน จังหวัดเชียงใหม่ จำนวนทั้งสิ้น 70 คน จาก 20 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาคือ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า, แบบสำรวจสื่ออุปกรณ์การสอน, และแบบสังเกต การสอน สถิติที่ใช้คือ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษา พบว่า 1. ระดับการใช้/การปฏิบัติ หรือปัญหาที่ประสบกับการใช้หลักสูตรและหนังสือ วิธีการสอน และกิจกรรมการเรียนการสอน การใช้สื่อการสอน การวัดและประเมินผล การจัดกิจกรรมเสริม หลักสูตรและการนิเทศการสอน มีอยู่ในระดับปานกลาง หรือในทุกสภาพการเรียนการสอน ครูสอนวิชาภาษาไทยได้ใช้ นำมาใช้เป็นบางครั้ง หรือได้ปฏิบัติไม่มากนัก ส่วนปัญหาเกี่ยวกับ สภาพการเรียนการสอนแต่ละด้านก็มีอยู่ในระดับปานกลางเช่นกัน 2. จำนวนและปริมาณการใช้อุปกรณ์และสื่อการสอนวิชาภาษาไทย ของโรงเรียนเอกชน แตกต่างกันไปตามประเภทของสื่อ คือสื่อประเภทวัสดุ และประเภทเทคนิควิธีการ ทั้ง 2 ประเภท มีจำนวนน้อย ในขณะที่ปริมาณความต้องการการใช้งานอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนสื่อประเภทอุปกรณ์ ทุกรายการมีจำนวนน้อย ในขณะที่ปริมาณการใช้งานก็อยู่ในระดับน้อยเช่นกัน 3. ผู้ศึกษาได้สังเกตการสอนวิชาภาษาไทยของครูภาษาไทย พบว่า ครูภาษาไทยได้ทำการ สอนหรือปฏิบัติตรงตามรายการในแบบสังเกตวิธีการสอน ร้อยละ 72.92 ของจำนวนรายการ ในแบบสังเกต อย่างไรก็ตามจากการสังเกตทำให้ทราบว่า หากครูภาษาไทยรายใดมีประสบการณ์ การสอนมานาน จะทำการสอนตรงกับรายการในแบบสังเกตวิธีการสอนมากกว่ากลุ่มครูที่มี ประสบการณ์น้อยกว่า รวมถึงสามารถโน้มน้าว ชักจูง ให้นักเรียนเรียนรู้เนื้อหาวิชาได้ดีกว่าด้วย 4. ครูภาษาไทยเห็นว่า การนิเทศงานวิชาการมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะสามารถ นำผลจากการนิเทศไปปรับปรุงวิธีการเรียนการสอน การดำเนินงานด้านการเรียนการสอนภายใน หมวดวิชา และเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาสภาพการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพได้ แต่หาก มีการละเลยการนิเทศงานวิชาการก็จะมีผลในลักษณะตรงกันข้ามได้ นอกจากนี้ยังพบว่า ครูภาษาไทย ส่วนใหญ่ต้องการรับนิเทศเกี่ยวกับการสอนและเทคนิคการสอนมากที่สุด เพราะเห็นว่าวิธีการสอน ที่สอนอยู่ในปัจจุบันยังไม่เป็นที่พอใจ