การศึกษาการจัดทำระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9000 ในงานรับเหมาะก่อสร้างโดยใช้บริษัท สยาม ชินเท็ค คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1) เพื่อ ศึกษาขั้นตอน และ รายละเอียดการจัดทำระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9000 ในงานรับเหมาะก่อสร้าง ของบริษัท สยาม ชินเท็คฯ และ 2) เพื่อศึกษาปัญหา และอุปสรรคในการจัดทำระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9000 ในงานรับเหมาะก่อสร้างของบริษัท สยาม ชินเท็คฯ วิธีการศึกษาเป็นการวิเคราะห์ ข้อมูลที่รวบรวมได้จากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานด้านระบบคุณภาพของบริษัท สยาม ชินเท็คฯ หนังสือทางวิชาการ และสิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวข้องจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ อาทิ เอกสาร ประกอบการสัมมนาของบริษัท สยาม ชินเท็คฯ เอกสารเผยแพร่ของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรม (สมอ.) และข้อมูลที่เผยแพร่ผ่านระบบ Internet ผลการศึกษาพบว่า ผู้บริหารของบริษัท สยาม ชินเท็ค คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) เริ่มมี แนวคิดในการนำบริษัทเข้าสู่ระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9000 ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2538 การวางรูป แบบของคณะดำเนินงานสำเร็จลงในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2539 โดยการแต่งตั้งผู้อำนวยการ (Chief Operating Officer) เป็นตัวแทนฝ่ายบริหาร และแต่งตั้งผ่ายประกันคุณภาพขึ้นเป็นทีมงานคุณภาพ (Steering Committee) เพื่อดำเนินการต่างๆ ที่จำเป็นเพื่อให้บริษัทได้รับการรับรองระบบ คุณภาพ ISO โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดทำระบบคุณภาพ คือ 1) เพื่อยกระดับทักษะและประสิทธิ ภาพของพนักงาน 2) คงไว้ซึ่งการควบคุมงบประมาณที่มีประสิทธิภาพและการดำเนินงานตามสัญญาให้ แล้วเสร็จทันตามกำหนดเวลา 3) ปรับปรุงคุณภาพงานและลดค่าใช้จ่ายและเวลาในการปฏิบัติงาน 4) คงปริมาณวัสดุสูญเปล่าที่หน่วยงานก่อสร้างให้อยู่ในค่าที่ยอมรับได้ 5) คงไว้ซึ่งความ ปลอดภัยและความผาสุกของลูกจ้างทั้งหมด และ 6) คงไว้ซึ่งภาพลักษณ์ที่ดีและความสามารถในการ แข่งขันทางการตลาด บริษัทได้คัดเลือกหน่วยงานก่อสร้าง 6 โครงการเป็นโครงการนำร่อง ได้แก่ โครงการริเวอร์วิวเรสซิ-เด้นซ์ โครงการพหลโยธิน พาร์ค โครงการอาคารสำนักงานบริษัทเงินทุน อุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย โครงการไร้ท เอ็นทอร์เทนเม้น คอมเพล็กซ์ โครงการไมโครอิเลคทรอนิกส์ เซ็นเตอรและโครงการเดอะ รอยัล ราชดำริ จากการศึกษาขั้นตอนในการพัฒนาระบบพบว่ามีการดำเนินงานทั้งหมด 7 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาระบบและเตรียมการโดยตัวแทนผู้บริหารร่วมกับที่ปรึกษาจากสิงคโปร์ เพื่อศึกษา หลักการของระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9000 ในการวางแผนด้านงบประมาณที่ต้องใช้จ่าย และจัดตั้ง ทีมงานคุณภาพเพื่อกำหนดแนวทางปฏิบัติสำหรับบริษัทให้เป็นไปตามข้อกำหนด ISO 2) เลือกขอรับการรับรอง ISO 9002 ซึ่งเป็นรูปแบบที่เหมาะสมกับงานรับเหมาก่อสร้าง เพราะเป็นระบบคุณภาrที่ผู้ประกอบกิจการไม่มีการดำเนินงานด้านการออกแบบ ทั้งนี้ บริษัทเริ่ม การก่อสร้างหรือการผลิตจากแบบที่ได้รับจากผู้ว่าจ้าง หรือลูกค้า 3) บริษัทฯ กำหนดนโยบายด้านคุณภาพ คือ สร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมที่มีคุณภาพด้วย เทคโนโลยีสมัยใหม่และความรับผิดชอบต่อสังคม เพื่อความสำเร็จทางธุรกิจและความเป็นเลิศ ในงานก่อสร้างทุกด้าน 4) ฝ่ายประกันคุณภาพศึกษาระบบการทำงานและวางระบบการทำงานใหม่ตามมาตรฐานคุณภาพ ISO 9000 แล้วจัดทำเป็นเอกสารคุณภาพ คือ 1) คู่มือคุณภาพ (Quality Manual - QM) 2) แนว ทางปฏิบัติคุณภาพ (Quality Procedure - QP) และ 3) แผนคุณภาพโครงการ และวิธีการทำงาน (Project Quality Plan - PQP) เอกสารทั้ง 3 นี้ ต้องใช้ประกอบกันทั้งหมด เพื่อให้การปฏิบัติ งานเป็นระบบและมีคุณภาพ 5) ผู้ปฏิบัติงานในทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับระบบคุณภาพจะนำระบบคุณภาพที่ได้เขียน ไว้ในเอกสารคุณภาพมาทดลองปฏิบัติงานเพื่อหาข้อบกพร่องและปรับปรุงแก้ไขให้มีความเหมาะสม มากขึ้น 6) ทำการตรวจสอบภายในเพื่อติดตามผลการดำเนินตามระบบคุณภาพที่จัดทำขึ้น 7) การขอประกาศนียบัตร ISO 9002 จากบริษัท เอส จี เอส (ประเทศไทย) จำกัด ซึ่งเป็น บริษัทให้การรับรองที่มีความเชี่ยวชาญด้านงานรับเหมาก่อสร้าง จากการศึกษายังพบว่าความร่วมมือจากพนักงานทุกระดับและการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องของ ผู้บริหารระดับสูงมีความสำคัญต่อความสำเร็จของการจัดทำระบบคุณภาพ อุปสรรคในการดำเนินงาน ที่พบได้เกิดจากการไม่ได้รับความร่วมมือที่ดีจากผู้ปฏิบัติงาน การไม่นำเอาวิธีการทำงานใน เอกสารคุณภาพไปปฏิบัติและต่อต้านระบบคุณภาพ ปัญหาจากผู้ปฏิบัติงานอีกประการหนึ่งคือ ความ ด้อยประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ปฏิบัติงานบางคนทำให้การจัดทำระบบเกิดความล่าช้า อย่างไร ก็ตาม ทีมงานคุณภาพพบปัญหาภายในทีมงานด้วยเช่นกัน คือ การตีความข้อกำหนด ISO และการกำหนด รูปแบบการทำงานที่เหมาะสม แนวทางการทำงานของบริษัท สยาม ชินเท็คฯ สามารถเป็นตัวอย่างหนึ่งในการพัฒนาระบบคุณภาพ ในอุตสาหกรรมการก่อสร้าง ซึ่งนับเป็นประโยชน์สำหรับที่ได้จากการศึกษาอันนอกเหนือจากความ รู้ในการจัดทำระบบคุณภาพของบริษัท สยาม ชินเท็คฯ ตัวอย่างปัญหาและแนวทางแก้ไขซึ่งพบในการ ศึกษาอาจใช้เป็นแนวทางในการป้องกันเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาเหล่านั้น ไม่ให้เกิดขึ้นกับบริษัท รับเหมาก่อสร้างอื่น ๆ ที่ต้องพัฒนาระบบคุณภาพขึ้นในบริษัทของตน