วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อประเมินความดีเด่นในด้านผลผลิต องค์ประกอบของผล ผลิตและปริมาณโปรตีนในเมล็ดของถั่วเหลืองลูกผสมชั่วที่ 1 ซึ่งเกิดจากการผสมข้ามระหว่าง พันธุ์สุโขทัย 2 กับพันธุ์ซึ่งมีลักษณะดีเฉพาะอย่างต่างกัน 11 พันธุ์ จัดเป็นกลุ่มที่มีขนาด เมล็ดโต 4 พันธุ์ กลุ่มที่มีเมล็ดต่อต้นมาก 3 พันธุ์ กลุ่มที่มีอายุสั้น 2 พันธุ์ และกลุ่ม ที่มีปริมาณโปรตีนในเมล็ดสูง 2 พันธุ์ ในช่วงฤดูหนาวของปี 2538 ได้ทำการผสมข้ามเพื่อสร้าง เมล็ดลูกผสมชั่วที่ 1 คู่ละ 40 เมล็ด ที่ศูนย์วิจัยพืชไร่เชียงใหม่ โดยใช้พันธุ์สุโขทัย 2 เป็นพันธุ์แม่ในทุกคู่ผสม ในฤดูฝนของปี 2539 ได้ปลูกเมล็ดลูกผสมเหล่านี้ร่วมกับพ่อ-แม่ ที่ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่ประเมินปริมารณความดีเด่นบนลักษณะต่างๆ ใน แปลงทดลองแบบ Randomized Complete Block ทำ 3 ซ้ำ โดยปลูกเมล็ดลูกผสมและพันธุ์ พ่อ-แม่ในแถวเดี่ยวยาว 5 เมตร แถวละ 10 ต้น เว้นระยะระหว่างแถว 50 เซนติเมตร ระหว่าง ต้น 50 เซนติเมตร ปลูกหลุมละต้น ผลจากการศึกษาพบว่า ปริมาณดีเด่นของลักษณะต่างๆ ที่พบในถั่วเหลืองลูกผสมทั้ง 11 คู่ ไม่สูงมากนักเมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยของพ่อหรือของแม่ที่ดีกว่าในลักษณะนั้นๆ สำหรับปริมาณของความดีเด่นในน้ำหนักของเมล็ดต่อต้น มีช่วงอยู่ระหว่าง 2.78-36.00 เปอร์เซนต์ โดยที่ปริมาณของความดีเด่นที่สู่งกว่า ส่วนมากเกิดจากคู่ผสมที่พันธุ์ตัวผู้มี เมล็ดต่อต้นมาก (16.82-36.00 เปอร์เซนต์) ในขณะที่คู่ผสมที่พันธุ์ตัวผู้มีขนาดของเมล็ดโต แสดงความดีเด่นในปริมาณที่ต่ำกว่า (2.78-15.95 เปอร์เซนต์) คู่ผสม บางคู่แสดงความดี เด่นในลักษณะองค์ประกอบของผลผลิต เช่น จำนวนฝักต่อต้น จำนวนเมล็ดต่อต้น และน้ำหนัก 100 เมล็ดสอดคล้องกับความดีเด่นด้านผลผลิตต่อต้น เช่น คู่ผสมระหว่าง สุโขทัย 2 x ปากช่อง และสุโขทัย 2 x แม่ริม อย่างไรก็ตามปริมาณของความดีเด่นที่คู่ผสมทั้ง 11 คู่แสดงออกยังต่ำ และไม่จูงใจต่อความพยายามในการสร้างถั่วเหลืองพันธุ์ลูกผสม สำหรับความดีเด่นของปริมาณ โปรตีนในเมล็ดนั้น มีช่วงค่อนข้างแคบ คือ 15.72-19.07 เปอร์เซนต์ ทั้งนี้เพราะมีการ วิเคราะห์หาปริมาณโปรตีนจาก 2 คู่ผสม ที่พันธุ์ตัวผู้มีปริมาณโปรตีนในเมล็ดสูงเท่านั้น ส่วนความดีเด่นในลักษณะของอายุเก็บเกี่ยวพบว่าคู่ผสมแทบทั้งหมดแสดงความดีเด่นไปใน ทางลบ ซึ่งแสดงถึงการมีอายุเก็บเกี่ยวสั้นกว่าพันธุ์พ่อหรือแม่โดยมีช่วงอยู่ระหว่าง -6.92 ถึง -20.65 เปอร์เซนต์