การศึกษาเชิงพรรณนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ยาสมุนไพรรักษาอาการแทรกซ้อน ของผู้ป่วยเอดส์ในศูนย์เพื่อนชีวิตใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ประชากรที่ศึกษาคือผู้ป่วยเอดส์ ที่มีอาการแทรกซ้อนของโรคและเคยใช้ยาสมุนไพรในการรักษาจำนวน 100 คน รวบรวมข้อมูลโดย ใช้แบบสัมภาษณ์ที่สร้างขึ้นเอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยเอดส์ที่มีอาการแทรกซ้อน ที่พบมาก ได้แก่ ท้องเสีย ท้องร่วง ร้อยละ 90 ไข้ ร้อยละ 83 เบื่ออาหาร น้ำหนักลดร้อยละ 78 ไข้หวัด ร้อยละ 72 และเจ็บคอ ต่อมทอนซิลอักเสบ ร้อยละ 56 ตามลำดับ ยาสมุนไพรที่ใช้ในการรักษาอาการแทรกซ้อนของผู้ป่วยเอดส์ ที่พบมากคือท้องเสีย ท้องร่วง ใช้ใบฝรั่ง เบื่ออาหารน้ำหนักลดใช้บอระเพ็ด และไข้ ไข้หวัด เจ็บคอ ต่อมทอนซิลอักเสบใช้ ฟ้าทะลายโจรสำหรับค่าใช้จ่ายในการใช้ยาสมุนไพรพบว่า รอยละ 50 ผู้ป่วยใช้ยาสมุนไพรที่หาได้ ตามท้องถิ่น ส่วนอีกร้อยละ 50 เสียค่าใช้จ่าย 100-700 บาทต่อเดือน บุคคลที่แนะนำให้ใช้ยา สมุนไพร ร้อยละ 45 เป็นสมาชิกผู้ป่วยเอดส์ในศูนย์เพื่อนชีวิตใหม่ ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การใช้ยาสมุนไพรรักษาอาการแทรกซ้อนของผู้ป่วยเอดส์ ส่วนใหญ่ได้ผลเป็นที่น่าพอใจบางส่วนสามารถหายาสมุนไพรในท้องถิ่นมาใช้เองได้ ดังนั้นหน่วยงาน สาธารณสุขควรให้การสนับสนุนและส่งเสริมให้มีการใช้สมุนไพรในผู้ป่วยเอดส์ให้มากยิ่งขึ้น