การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความสัมพันธ์ เชิงอำนาจระหว่างระบบราชการ โดยเฉพาะราชการบริหาร ส่วนภูมิภาคกับสภาตำบลและศึกษาถึงปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจ ของสมาชิกสภาตำบลในการเลือกเลขานุการสภาตำบล ตาม พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนสภาตำบล พ.ศ. 2537 รวมทั้งศึกษาถึงผลกระทบจากการประกาศใช้พระราชบัญญัติ สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนสภาตำบล พ.ศ.2537 ที่มีต่อ ความสัมพันธ์ระหว่างราชการบริหารส่วนภูมิภาคกับสภาตำบล โดยกำหนดสมมุติฐานของการวิจัยไว้ว่า อำนาจและบทบาท หน้าที่ของระบบราชการที่มีต่อสภาตำบลทำให้สภาตำบลต้อง พึ่งพาอาศัยระบบราชการมากจึงทำให้สมาชิกสภาตำบลเลือก ข้าราชการเป็นเลขานุการสภาตำบลเป็นส่วนใหญ่ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยนี้ได้แก่ สมาชิกสภาตำบลจาก สภาตำบล 10 แห่งในจังหวัดพะเยา จำนวน 169 คน การ เก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างใช้แบบสอบถามมาตราวัด ทัศนคติตามวิธีของไลเกิร์ต (Likert Scale) ข้อมูลที่เก็บ รวบรวมได้นำมาประมวลผลและวิเคราะห์โดยใช้คอมพิวเตอร์ โปรแกรมสำเร็จรูป (SPSS) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อตอบวัตถุประสงค์ของการวิจัยและพิสูจน์สมมุติฐานได้แก่ สถิติการวิเคราะห์ ความแตกต่างของมัชฌิมเลขคณิตกรณี ตัวอย่างกลุ่มเดียว (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. ระบบราชการโดยเฉพาะราชการบริหารส่วนภูมิภาค มีความสัมพันธ์เชิงอำนาจแบบครอบงำสภาตำบล 2. ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจของสมาชิกสภาตำบลใน การเลือกเลขานุการสภาตำบลตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและ องค์การบริหารส่วนสภาตำบล พ.ศ.2537 ได้แก่ อำนาจของ ระบบราชการที่มีเหนือสมาชิกสภาตำบล 3. ความสัมพันธ์ระหว่างราชการบริหารส่วนภูมิภาคกับ สภาตำบลภายหลังการประกาศใช้พระราชบัญญัติสภาตำบลและ องค์การบริหารส่วนสภาตำบล พ.ศ.2537 ยังคงเป็นความสัมพันธ์ ในลักษณะที่ราชการบริหารส่วนภูมิภาคมีอำนาจครอบงำสภาตำบล 4. สมมุติฐานที่กำหนดไว้ว่า อำนาจและบทบาทหน้าที่ของ ระบบราชการที่มีต่อสภาตำบล ทำให้สภาตำบลต้องพึ่งพาอาศัย ระบบราชการมาก จึงทำให้สภาตำบลเลือกข้าราชการเป็น เลขานุการสภาตำบลเป็นส่วนใหญ่ เป็นสมมุติฐานที่ยอมรับได้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยในโอกาสต่อไปคือควรเพิ่มเติม วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และหรือการสังเกต และ ทำการวิจัยในพื้นที่อื่นเพื่อนำผลการวิจัยมาเปรียบเทียบกับผล การวิจัยนี้