การค้นคว้าแบบอิสระครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา อวัจนสารในวรรณคดีร้อยกรองจากหนังสือเรียนภาษาไทย ชุดวรรณวิจักษณ์ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เล่ม 1 และเล่ม 2 การรวบรวมข้อมูลใช้วิธีการรวบรวมข้อมูลโดยศึกษาวรรณคดี ร้อยกรองจากหนังสือเรียนภาษาไทยชุดวรรณวิจักษณ์ เล่ม 1 (ท 401 ท 402) และเล่ม 2 (ท 503 ท 504) ของกรม วิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ จำนวน 5 เรื่อง ได้แก่ 1. เรื่องอิเหนา ตอนที่ 1 บุษบาชมศาลตอนที่ 2 อิเหนาปลอมดูนางบุษบาตอนที่ 3 สังคามาระตาแต่งถ้ำตอนที่ 4 อิเหนาตามหานางบุษบาตอนที่ 5 กองทัพท้าวกะหมังกุหนิงตีเมืองด่านดาหา 2. เรื่องธรรมาธรรมะสงคราม 3. เรื่องนิราศพระบาท 4. เรื่องมหาเวสสันดาชาดก กัณฑ์กุมาร 5. เรื่องลิลิตตะเลงพ่าย การเรียบเรียงและวิเคราะห์ตีความวรรณคดีร้อยกรองแต่ละ เรื่อง ผู้ศึกษาได้ศึกษาวิเคราะห์ตีความตามลำดับ ด้วยการพิจารณา อวัจนสารประเภทต่างๆ ดังนี้ 1. เทศภาษา (Proxeics) 2. กาลภาษา (Chronemics) 3. เนตรภาษา (Ocutesics) 4. สัมผัสภาษา (Haptics) 5. อาการภาษา (Kinesics) 6. วัตถุภาษา (Objectics) 7. ปริภาษา (Vocalics หรือ Paralanguages) ผู้ศึกษาตีความอวัจนสารโดยคำนึงถึงสภาพสังคมและวัฒนธรรม ประเพณีของไทย ในด้านวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ความเชื่อ การ แต่งกาย ตลอดจนสิ่งแวดล้อมเป็นองค์ประกอบสำคัญ ผลของการ ศึกษาค้นคว้าปรากฎว่ามีอวัจนสารประเภทอาการภาษา เทศภาษา วัตถุภาษา ปรากฎอยู่เป็นส่วนมาก กาลภาษา ปริภาษา ปรากฎอยู่ บ้าง ส่วนเนตรภาษาและสัมผัสภาษาปรากฎอยู่น้อยมาก