การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการ ปรับตัวของผู้ติดเชื้อเอดส์ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการ ปรับตัวของผู้ติดเชื้อเอดส์ และประสิทธิผลของกิจกรรมกลุ่ม ช่วยเหลือตนเองโครงการฟ้าสีขาวต่อกระบวนการปรับตัวของ ผู้ติดเชื้อเอดส์ โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง (Retrospective Study) ผู้ติดเชื้อเอดส์ที่เปิดเผยสภาพการติดเชื้อเอดส์ต่อ บุคคลทั่วไป เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ลึก ร่วมกับ การสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัย (Analytic Induction) ระยะเวลาที่ใช้ในการเก็บข้อมูลนาน 9 เดือน ผลการวิจัยพบว่า 1. กระบวนการปรับตัวของผู้ติดเชื้อเอดส์ในโครงการ ฟ้าสีขาว จังหวัดเชียงใหม่ ที่เกิดขึ้นเป็นกระบวนการต่อเนื่อง เป็น 4 ระยะ ตามลำดับคือ 1) ระยะสงสัย เกิดขึ้นภายหลัง ได้รับคำปรึกษา ขณะรอฟังผลการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ เกิด เป็นความเครียดที่ต้องหาวิธีคลายความเครียดโดยการหลีกเลี่ยง การพูดเกี่ยวกับโรคเอดส์ การฟังเพลง การพบเพื่อน 2) ระยะ แน่ใจว่าติดเชื้อเอดส์ เกิดขึ้นหลังจากที่ทราบผลการตรวจแน่นอน แล้ว เป็นความเครียดที่ต้องแสวงหาวิธีการและแหล่งสนับสนุน มาใช้ในการปรับตัวในช่วงแรกจะใช้วิธีการปฏิเสธความจริง ซึมเศร้า แสดงความโกรธและเบี่ยงเบนความสนใจไปยังสิ่งที่ เป็นอันตรายต่อสุขภาพ เช่น การดื่มสุรา การสูบบุหรี่และการ ใช้ยานอนหลับ จากนั้นจะแสวงหาแหล่งประโยชน์มาช่วยสนับสนุน กลุ่มช่วยเหลือตนเองเป็นแหล่งประโยชน์อีกแห่งหนึ่งที่ผู้ติดเชื้อ เอดส์เข้ามารับบริการ 3) ระยะยอมรับความจริง หลังจากที่ แน่ใจแล้วว่าติดเชื้อเอดส์ ผู้ติดเชื้อเอดส์จะปรับตัวให้ยอมรับ ความจริงโดยใช้วิธีการต่อรอง การแสวงหาข้อมูลอย่างมีเหตุผล และการรักษาสุขภาพ การได้รับการสนับสนุนจากครอบครัว กลุ่ม ช่วยเหลือตนเองช่วยให้การปรับตัวให้ยอมรับสภาพการติดเชื้อได้ เร็วขึ้น 4) ระยะเหิดเผยสภาพการติดเชื้อ หลังจากที่เปิดเผย ตัวเองแล้วผู้ติดเชื้อเอดส์สามารถแสดงตัวเพื่อขอรับการช่วยเหลือ ด้านการเงินเพื่อเป็นทุนในการประกอบอาชีพจากแหล่งเงินทุนต่างๆ โดยเฉพาะจากประชาสงเคราะห์จังหวัดและกองสวัสดิการแรงงาน 2. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการปรับตัวมีปัจจัยหลาย ประการที่เกี่ยวข้องกับการปรับตัวที่นำมาศึกษาครั้งนี้คือ 1) ปัจจัย ส่วนบุคคล จากการศึกษาพบว่า ปัจจัยส่วนบุคคลทั้งหมดมีความ สัมพันธ์กับการปรับตัวและที่เห็นได้เด่นชัดคือ เพศ ซึ่งปรากฎว่า เพศหญิงปรับตัวได้ดีกว่าเพศชาย 2) ปัจจัยผลกระทบจากการติด เชื้อเอดส์ พบว่า ผลกระทบทางด้านจิตใจ จากการถูกรังเกียจจาก ครอบครัว เพื่อนบ้าน มีผลต่อการเลือกใช้วิธีการเผชิญความเครียด ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ เช่น การดื่มสุรา การสูบบุหรี่ ส่งผลให้ เกิดความเจ็บป่วยทางกายตามมา 3) ปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมและ การสนับสนุนทางสังคม พบว่า การยอมรับของครอบครัวและเพื่อน บ้านโดยไม่แสดงความรังเกียจช่วยให้ผู้ติดเชื้อเอดส์ปรับตัวได้ดีขึ้น กลุ่มช่วยเหลือตนเองมีบทบาทในการปรับตัวได้เป็นอย่างดี และยัง ช่วยประสานความช่วยเหลือจากองค์กรต่างๆ 3. ประสิทธิผลของกิจกรรมกลุ่มช่วยเหลือตนเองโครงการ ฟ้าสีขาว ต่อกระบวนการปรับตัวของผู้ติดเชื้อเอดส์ จากการศึกษา พบว่า กิจกรรมที่สนับสนุนให้ผู้ติดเชื้อเอดส์ปรับตัวได้มากที่สุดและ รองลงไปตามลำดับคือ กิจกรรมการเยี่ยมติดตามที่บ้าน กิจกรรม การพบกลุ่มนันทนาการและกิจกรรมการทำสมาธิหมุน