การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างแบบฝึกหัดทักษะการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา คณิตศาสตร์เรื่อง "เศษส่วน" สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เพื่อเปรียบเทียบ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มที่เรียนโดยใช้แบบฝึกทักษะ การวิเคราะห์โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์กับกลุ่มที่เรียนโดยใช้แบบฝึกในหนังสือแบบเรียนคณิตศาสตร์ และเพื่อศึกษากระบวนการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาของนักเรียนทั้งสองกลุ่ม ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2540 โรงเรียนบ้านสุขฤทัย อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 40 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง ที่เรียนโดยใช้แบบฝึกทักษะการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาและกลุ่มควบคุมที่เรียนโดยใช้แบบฝึก ในหนังสือแบบเรียนคณิตศาสตร์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบฝึกทักษะการวิเคราะห์ โจทย์ปัญหาเรื่องเศษส่วน จำนวน 10 แบบฝึก พร้อมแผนการสอนคณิตศาสตร์เรื่องโจทย์ปัญหา เศษส่วน จำนวน 10 แผน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์และแบบบันทึก กระบวนการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา ผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้การทดสอบค่าที (t-test) และวิเคราะห์กระบวนการแก้โจทย์ปัญหาโดยใช้พรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1. แบบฝึกทักษะการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์จำนวน 10 แบบฝึกเป็นแบบฝึกทักษะ ที่เน้นทักษะการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาซึ่งมีขั้นตอนในการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาคือ การอ่าน วิเคราะห์โจทย์ การเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ การแสดงวิธีทำ การตรวจคำตอบ โจทย์ปัญหา ในแบบฝึกมีลักษณะหลากหลาย 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ของนักเรียนที่เรียนโดยใช้แบบฝึกทักษะการ วิเคราะห์โจทย์ปัญหาสูงกว่านักเรียนที่เรียนโดยใช้แบบฝึกในหนังสือแบบเรียนคณิตศาสตร์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3. กระบวนการแก้โจทย์ปัญหาของนักเรียนที่เรียนโดยใช้แบบฝึกทักษะการวิเคราะห์ โจทย์ปัญหา มีการอ่านวิเคราะห์ข้อมูลส่วนประกอบของโจทย์ปัญหา การเลือกวิธีคำนวณ การ เขียนประโยคสัญลักษณ์ การแสดงวิธีทำ และการตรวจคำตอบ ส่วนนักเรียนที่เรียนโดยใช้แบบฝึก ในหนังสือแบบเรียนคณิตศาสตร์ส่วนใหญ่จะไม่มีกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลแต่คิดแก้ปัญหาโดย แสดงวิธีทำตามตัวอย่างในแบบเรียน