การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ ในวัดของจังหวัดหนองบัวลำภู ตามแนวทางของกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการในด้านบุคลากร อาคารสถานที่ ธุรการ และการเงิน การบริการ ความสัมพันธ์กับชุมชน การประชา- สัมพันธ์ การจัดกิจกรรมเตรียมความพร้อม การนิเทศ การวัด ผลและประเมินผลพัฒนาการ โดยศึกษาจากประชากรซึ่งเป็นผู้ บริหารศูนย์ฯ จำนวน 70 รูป ครูผู้สอน จำนวน 29 รูป/คน ครูพี่เลี้ยง จำนวน 186 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็น แบบสอบถาม แบบมาตราส่วนประมาณค่าวิเคราะห์ข้อมูลโดย การแจกแจงความถี่หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า บุคลากรของศูนย์ฯ ร้อยละ 65.26 เป็นหญิง จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ร้อยละ 34.39 ได้รับค่าตอบแทนจากศูนย์ฯ ประมาณไม่เกิน 20,000 บาท/ปี ร้อยละ 80.70 ศูนย์ฯ ร้อยละ 95.71 สังกัดการปกครองคณะ สงฆ์ฝ่ายมหานิกาย มีเด็กแห่งละ 80-100 คน ร้อยละ 30.00 มีอาคารเรียนสร้างขึ้นโดยเฉพาะ ร้อยละ 51.43 และใช้ศาลา การเปรียญ ร้อยละ 31.43 มีไฟฟ้า และมีน้ำอุปโภค บริโภค อย่างเพียงพอ สภาพการบริหารศูนย์ฯ ด้านบุคลากร อาคารสถานที่ ธุรการและการเงิน การบริการ ความสัมพันธ์กับชุมชน การ ประชาสัมพันธ์ การจัดกิจกรรมเตรียมความพร้อม ศูนย์ฯ ได้ ปฏิบัติในระดับปานกลาง ส่วนด้านการนิเทศและการวัดผลและ ประเมินผลได้รับการปฏิบัติและปฏิบัติในระดับที่น้อย สำหรับปัญหาการบริหารศูนย์ฯ พบว่า บุคลากรของศูนย์ฯ มีคุณภาพยังไม่เหมาะสม ขาดขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงาน วัสดุ อุปกรณ์ สื่อการเรียนการสอน แผนการจัดประสบการณ์ คู่มือครูขาดแคลน งบประมาณดำเนินการไม่เพียงพอ และความ ซ้ำซ้อนการให้บริการแก่เด็กกับโรงเรียนขยายโอกาส ส่วนข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการบริหารศูนย์ฯ พบว่าควรจัดประชุมอบรมบุคลากรอย่างเร่งด่วน จัดสรรงบประมาณ ค่าตอบแทนและสวัสดิการให้เหมาะสม หรือตามวุฒิ กระจาย หน้าที่ ความรับผิดชอบให้ระดับจังหวัดดำเนินการ และกำหนดนโยบายการ รับเด็กที่ชัดเจน เพื่อลดปัญหาความซ้ำซ้อนของหน่วยที่ให้บริการ