การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิถีการปรับแก้ การปรับทางจิตสังคม และหาความสัมพันธ์ระหว่างวิถีการ ปรับแก้กับการปรับทางจิตสังคมของผู้ติดเชื้อเอชไอวี กลุ่ม ตัวอย่างคือ ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าติดเชื้อเอชไอวี และเป็นผู้ที่มารับการตรวจรักษาที่คลินิกผู้ป่วยนอกเวชศาสตร์ ครอบครัว คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ใน ระหว่างเดือนมีนาคม ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ.2539 จำนวน 60 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติ ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถาม วิถีการปรับแก้ของโฟล์คแมนและลาซารัส (1988) แปลโดยผู้วิจัย นำไปหาความตรงและความถูกต้องเหมาะสมของภาษาที่ใช้โดยให้ ผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบและแบบสอบถามการปรับทางจิตสังคมของ เดอโรเกติส (1986) แปลโดยมุกดา คุณาวัฒน์ (2535) หาค่า ความเชื่อมั่นของเครื่องมือโดยใช้สัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค ได้ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามวิถีการปรับแก้เท่ากับ 0.81 และได้ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามการปรับทางจิตสังคม เท่ากับ 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การแจกแจงความถี่ ค่า ร้อยละ และหาความสัมพันธ์โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของ เพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้ติดเชื้อเอชไอวีมีการเลือกใช้ทุกวิถีการปรับแก้ แม้ว่าในแต่ละวิถีการปรับแก้กลุ่มตัวอย่างจะไม่เลือกใช้ครบทุก คนส่วนใหญ่จะเลือกใช้แต่ละวิถีเป็นบางครั้ง วิถีการปรับแก้ที่ กลุ่มตัวอย่างเลือกใช้มากที่สุด คือ การแสวงหาการเกื้อหนุน ทางสังคม (ร้อยละ 91.67) ซึ่งเป็นวิถีที่มุ่งปรับอารมณ์ ส่วน วิถีการปรับแก้ที่กลุ่มตัวอย่างเลือกใช้น้อยที่สุด คือ เผชิญหน้า กับปัญหา (ร้อยละ 55) ซึ่งเป็นวิถีที่มุ่งแก้ปัญหา 2. การปรับทางจิตสังคม พบว่า กลุ่มตัวอย่างที่มีการ ปรับทางจิตสังคมได้ดีเมื่อเทียบกับกลุ่มส่วนใหญ่ (ร้อยละ 55) จะปรับได้ดีในด้านสภาพแวดล้อมในบ้าน ด้านสัมพันธภาพ ทาง เพศ และด้านความไม่สุขสบายทางใจ ส่วนกลุ่มตัวอย่างที่มีการ ปรับทางจิตสังคมได้ไม่ดีเมื่อเทียบกับกลุ่ม จะปรับได้ไม่ดีในด้าน สภาพแวดล้อมในสังคมเป็นส่วนใหญ่ (ร้อยละ 55) รองลงมา คือ ด้านอาชีพการงาน (ร้อยละ 53.33) และด้านภาวะสุขภาพ (ร้อยละ 51.67) 3. วิถีการปรับแก้ไม่มีความสัมพันธ์กับการปรับทางจิตสังคม