การศึกษาผลกระทบจากก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ต่อภาวะ การเจ็บป่วยระบบทางเดินหายใจเฉียบพลันในประชาชน อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง มีวัตถุประสงค์เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้น ของก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ในอากาศเฉลี่ย 24 ชั่วโมงกับการ ป่วยด้วยอาการทางเดินหายใจที่เกิดจากการได้รับก๊าซซัลเฟอร์ ไดออกไซด์ (ATI : Acute Toxic Gas Irritation Syndrome) โดยศึกษาแบบสังเกตเชิงควบคุมย้อนหลัง (Observational retrospective analytic study) กลุ่มตัวอย่างสุ่มจาก คนไข้ที่เข้ารับการรักษาที่แผนกคนไข้นอก โรงพยาบาลแม่เมาะ จ.ลำปาง ระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม 2537 โดยใช้เกณฑ์วินิจฉัยทางการแพทย์เพื่อคัดเลือกกลุ่มศึกษา ส่วน กลุ่มควบคุมจะคัดเลือกให้มีอายุ อาชีพและเพศเช่นเดียวกับกลุ่ม ศึกษา อัตราส่วนระหว่างกลุ่มศึกษาต่อกลุ่มควบคุมเป็น 1 ต่อ 4 จำนวนของกลุ่มศึกษา 523 คน กลุ่มควบคุม 2,092 คน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มศึกษา (ATI) ได้รับก๊าซซัลเฟอร์ ไดออกไซด์เฉลี่ย 24 ชั่วโมงสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ (15.84 mg/m(3) และ 11.01 mg/m(3) ตาม ลำดับ ค่า p < 0.001) และพบว่าระดับ SO(,2) เฉลี่ย 24 ชั่วโมง มีความสัมพันธ์กับอัตราเสี่ยง (Odds Ratio) ในการ เกิดโรคระบบทางเดินหายใจในกลุ่มศึกษา (Chi-square for linear trend : 14.82, ค่า p < 0.001) เมื่อระดับก๊าซ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์เฉลี่ย 24 ชั่วโมง สูงขึ้นจาก 0-49 mg/m(3) เป็น 100-149 mg/m(3) จะทำให้อัตราเสี่ยงต่อการเกิดโรค ระบบทางเดินหายใจในกลุ่มศึกษาเป็น 3.19 เท่าของกลุ่มควบคุม (Odds ratio = 3.19, 1.63