การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและหา คุณภาพแบบทดสอบความเรียงประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความ สามารถในการแก้ปัญหาวิชาคณิตศาสตร์ พร้อมทั้งสร้างคู่มือ การใช้แบบทดสอบโดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้เป็นนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 สังกัดกรมสามัญศึกษาในจังหวัดลำพูน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2537 จำนวน 539 คน โดยแบ่งออก เป็นกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการสร้างเครื่องมือจำนวน 189 คน และกลุ่มตัวอย่างที่ใช้สำหรับหาคุณภาพของแบบทดสอบจำนวน 350 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบสองขั้นตอน แบบทดสอบความเรียง ประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความสามารถในการแก้ปัญหาวิชา คณิตศาสตร์ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นนั้นมี 3 ฉบับ ซึ่งปรากฏ ผลดังนี้ ฉบับที่ 1 เรื่องคุณสมบัติของสามเหลี่ยมมุมฉากมี 4 ปัญหา ดังนี้ ปัญหาที่ 1 ลักษณะปัญหา โดยกำหนดความยาวของด้าน ประกอบมุมฉากมาให้ แล้วให้นักเรียนหาความยาวของด้านตรง ข้ามมุมฉาก ปัญหาที่ 2 ลักษณะปัญหา โดยกำหนดความยาวของ ด้านตรงข้ามมุมฉาก และความยาวของด้านประกอบมุมฉากอีกหนึ่ง ด้านมาให้ แล้วให้นักเรียนหาความยาวของด้านประกอบมุมฉาก ที่เหลือ ปัญหาที่ 3 ลักษณะปัญหาเหมือนปัญหาที่ 2 ปัญหาที่ 4 ลักษณะปัญหาเป็นโจทย์เกี่ยวกับการนำไปใช้ ฉบับที่ 2 เรื่องพื้นที่ มี 5 ปัญหา ดังนี้ ปัญหาที่ 1 ลักษณะปัญหา โดยกำหนดรูปสามเหลี่ยมและ ความยาวของด้านมาให้แล้วให้นักเรียนหาพื้นที่ ปัญหาที่ 2 ลักษณะปัญหา โดยกำหนดรูปสี่เหลี่ยมและความยาว ของด้านมาให้ แล้วนักเรียนหาพื้นที่ ปัญหาที่ 3 ลักษณะปัญหา เป็นโจทย์เกี่ยวกับการนำไปใช้รูปสี่เหลี่ยมใด ๆ ปัญหาที่ 4 ลักษณะปัญหาเป็นโจทย์เกี่ยวกับการนำไปใช้ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส และสามเหลี่ยม ปัญหาที่ 5 ลักษณะปัญหาเป็นโจทย์เกี่ยวกับ การนำไปใช้รูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก ฉบับที่ 3 เรื่องความเท่ากัน ทุกประการของสามเหลี่ยม มี 5 ปัญหา ดังนี้ 1 ลักษณะปัญหา พิสูจน์สามเหลี่ยมสองรูปเท่ากันทุกประการ 2 ลักษณะปัญหา พิสูจน์มุมสองมุมเท่ากัน 3 ลักษณะปัญหา พิสูจน์ด้านเท่ากัน สองด้าน 4 ลักษณะปัญหา พิสูจน์สามเหลี่ยมที่กำหนดให้เป็น สามเหลี่ยมหน้าจั่ว 5 ลักษณะปัญหา พิสูจน์สามเหลี่ยมที่ กำหนดให้เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาระหว่างเนื้อหาใน หลักสูตรกับจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม และจุดประสงค์เชิง พฤติกรรมกับแบบทดสอบ ของแบบทดสอบความเรียงประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความสามารถในการแก้ปัญหาวิชาคณิตศาสตร์ โดยหาดัชนีความสอดคล้องตามวิธีของโรวิเนลลีและแฮมเบิลตัน ได้เท่ากับ 1.00 ทุกปัญหา 2. ความเที่ยงตรงเชิงสภาพของแบบทดสอบความเรียง ประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความสามารถในการแก้ปัญหาวิชา คณิตศาสตร์ ทั้ง 3 ฉบับ โดยหาเมื่อใช้ผลคะแนนจากแบบวัด ด้านการคิดและการตัดสินใจอย่างมีเหตุผลของนักศึกษานอก โรงเรียน ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เป็นเกณฑ์ได้ค่า สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สันเท่ากับ 0.7064, 0.8567 และ 0.6808 ตามลำดับ 3. ความเชื่อมั่นของแบบทดสอบความเรียงประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความสามารถในการแก้ปัญหาวิชาคณิตศาสตร์ ทั้ง 3 ฉบับ โดยหาสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาคมีค่า เท่ากับ 0.5973, 0.8255 และ 0.6098 ตามลำดับ 4. ค่าความยากง่ายของแบบทดสอบความเรียงประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความสามารถในการแก้ปัญหาวิชาคณิตศาสตร์ ทั้ง 3 ฉบับ โดยหาดัชนีความยากง่ายของวิทนีย์และซาเบอร์ ได้ค่าดัชนีความยากง่ายระหว่าง 0.52-0.69, 0.48-0.62 และ 0.26-0.58 ตามลำดับ 5. ค่าอำนาจจำแนกของแบบทดสอบความเรียงประยุกต์ (เอ็ม อี คิว) วัดความสามารถในการแก้ปัญหาวิชาคณิตศาสตร์ ทั้ง 3 ฉบับ วิเคราะห์ค่าอำนาจจำแนกรายปัญหาโดยหาดัชนี ความยากง่ายของวิทนีย์และซาเบอร์ ได้ค่าดัชนีค่าอำนาจ จำแนกแต่ละฉบับดังนี้ 0.62-0.95, 0.75-1.00 และ 0.48-0.86 ตามลำดับ 6. คู่มือการใช้แบบทดสอบประกอบด้วยลักษณะของแบบทดสอบ จุดมุ่งหมายของแบบทดสอบ โครงสร้างของแบบทดสอบ การสร้างแบบ ทดสอบ คุณภาพของแบบทดสอบ อุปกรณ์ที่ใช้ในการสอบ การดำเนิน การสอบ การตรวจให้คะแนน การแปลผลคะแนน และเวลาที่ใช้ ในการสอบ