การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ ฟันตกกระในชุมชน โดยพิจารณาถึงสภาพปัญหาฟันตกกระ สภาพ พื้นฐานของหมู่บ้าน และทัศนะของผู้ที่เกี่ยวข้องกับปัญหา รวบรวมข้อมูลโดยสำรวจสภาพปัญหาฟันตกกระ ในกลุ่มเด็กอายุ 6-8, 9-10, 11-13 และ 14-15 ปี ที่เกิดและอยู่อาศัยใน หมู่บ้านสันคะยอม จำนวน 93 คน ตรวจวิเคราะห์ปริมาณ ฟลูออไรด์ในน้ำดื่ม 71 ตัวอย่าง สัมภาษณ์การรับรู้ของเด็ก กลุ่ม 11-15 ปีทั้งหมด จำนวน 62 คน จัดสนทนากลุ่มผู้ที่ เกี่ยวข้องกับปัญหา 4 กลุ่ม จำนวน 28 คน ในประเด็นการ รับรู้และความพยายามในการแก้ไขปัญหา เลือกกลุ่มตัวอย่าง ในการสนทนากลุ่มโดยวิธีเฉพาะเจาะจง รวบรวมข้อมูลหมู่บ้าน จากเอกสารและรายงานทางสาธารณสุขและผู้ที่สามารถให้ข้อมูล หมู่บ้านได้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและวิธี การวิเคราะห์แบบอุปนัย ผลการศึกษาพบว่าสภาพปัญหาฟันตกกระในชุมชนของ หมู่บ้านสันคะยอมจัดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่รุนแรง มีความ ชุกของฟันตกกระคิดเป็นร้อยละ 100 ทุกกลุ่มอายุ เด็กทุกคน มีฟันแท้ตกกระทุกซี่ โดยมีความรุนแรงของฟันตกกระตั้งแต่ ระดับน้อยมากถึงระดับรุนแรง ดัชนีฟันตกกระชุมชนมีค่า 3.67 ปริมาณฟลูออไรด์ในน้ำดื่มมีค่า 0.1-13.0 ส่วนในน้ำล้าน ส่วน การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ ระหว่างชุมชน ทำให้ชาวบ้านให้ความสำคัญกับปัญหาฟันตกกระ ในด้านความสวยงามมากขึ้น และมีการเปลี่ยนแหล่งน้ำดื่ม ผู้ที่เกี่ยวข้องกับปัญหาฟันตกกระมีการรับรู้ และมีความ พยายามในการแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำและสภาพความตกกระของฟัน ตามสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของแต่ละบุคคลและครอบครัว ส่วนความพยายามในการแก้ไขปัญหาฟันตกกระในระดับชุมชนนั้น พบว่ามีเพียงการร้องเรียนให้ทางราชการช่วยเหลือเท่านั้น