การศึกษาปัจัยบางประการที่มีผลต่อการยอมรับการส่ง เสริมการปลูกกระเทียมพันธุ์เมืองฝาง ตามโครงการปรับปรุง คุณภาพกระเทียม ปี 2536/37 ของจังหวัดพะเยา มีวัตถุ ประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปด้านเศรษฐกิจสังคมและอื่น ๆ ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการยอมรับการปลูกกระเทียมพันธุ์ เมืองฝางและปัญหาข้อเสนอแนะของเกษตรกร ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือเกษตรกรผู้ปลูกฯ จาก 5 อำเภอของจังหวัดพะเยาตามบัญชี จำนวน 121 รายโดยการสุ่ม ตัวอย่างแบบไม่เป็นสัดส่วนและการสุ่มตัวอย่างง่ายและใช้ แบบสอบถามในการเก็บข้อมูลวิเคราะห์ผลทางสถิติ โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC+ สำหรับการพิสูจน์สมมุติ ฐานแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มแรก ใช้ค่าถดถอยพหุ (Multiple Regression Analysis) หาตัวแปรที่มีความสัมพันธ์ระหว่างอายุความ รู้สึกถึงความเพียงพอของแรงงานในครัวเรือน ประสบการณ์ใน การปลูกกระเทียมพันธุ์เดิม ความรู้ที่ถูกต้องในการปลูก กระเทียมพันธุ์เมืองฝาง การติดต่อกับการเกษตรตำบล และการ เอื้ออำนวยของทรัพยากรแหล่งน้ำ กับการยอมรับการส่งเสริม การปลูกกระเทียมพันธุ์เมืองฝาง กลุ่มที่สอง ใช้สัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearsons Product-moment correlation Coefficient) หาความสัมพันธ์ระหว่างการยอม รับกับผลผลิตที่ได้และ กลุ่มที่สาม ใช้วิธีการวิเคราะห์ ความแปรปรวนทางเดียว (one-way ANOVA) หาความแตกต่าง ระหว่างการเป็นสมาชิกกลุ่มกับการยอมรับฯ ผลการวิจัยปรากฏว่า เกษตรกรเป้าหมายมีอายุเฉลี่ย ประมาณ 42.22 ปี มีประสบการณ์ในการปลูกกระเทียมพันธุ์เดิม โดยเฉลี่ย 7.74 ปีมีการติดต่อกับเกษตรตำบล เฉลี่ย 3.20 ครั้งต่อฤดูกาลปลูก และมีพื้นที่ปลูกเฉลี่ย 2.53 งาน ผลผลิตเฉลี่ย 384.94 กิโลกรัม/ไร่ มีการยอมรับเทคโนโลยี การปลูกกระเทียมพันธุ์เมืองฝาง ปานกลางร้อยละ 77.7 การทดสอบสมมติฐานพบว่า ความรู้ที่ถูกต้องในการปลูก กระเทียมพันธุ์เมืองฝาง การเอื้ออำนวยของทรัพยากรแหล่งน้ำ ความรู้สึกถึงความพอเพียงของแรงงานในครัวเรือน และประสบ การณ์ในการปลูกกระเทียมพันธุ์เดิม มีความสัมพันธ์อย่างมี นัยสำคัญกับการยอมรับการปลูกกระเทียมเมืองฝาง สำหรับอายุ และการติดต่อกับเกษตรตำบล ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์กับการ ยอมรับเทคโนโลยีดังกล่าว ความสัมพันธ์ระหว่างการยอมรับการ ส่งเสริมการปลูกกระเทียมพันธ์เมืองฝางกับผลผลิตที่ได้พบว่า การยอมรับมีความสัมพันธ์กับผลผลิตที่ได้อย่างมีนัยสำคัญ ในทิศทางเดียวกัน คือ ถ้ามีการยอมรับในระดับสูงก็จะมี ผลผลิตที่ได้สูงตามไปด้วยความสัมพันธ์ระหว่างการเป็นสมาชิก กลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ยุวเกษตรกรและกลุ่มผู้ปลูกไม่ได้ อยู่ใน 2 กลุ่ม กับการยอมรับการส่งเสริมการปลูกกระเทียม พันธุ์เมืองฝาง สถิติที่วิเคราะห์อาจไม่เชื่อมั่นได้ดีนัก เพราะมีกลุ่มยุวเกษตรกรเพียง 4 รายปลูกกระเทียมนี้ อย่างไรก็ตาม พบว่าการเป็นสมาชิกกลุ่มมีความสัมพันธ์อย่าง มีนัยสำคัญกับการยอมรับที่แตกต่างกันทั้ง 3 กลุ่ม และการเป็นสมาชิกกลุ่มยุวเกษตรกร มีการยอมรับมากที่สุด ปัญหาของเกษตรกรที่พบมากที่สุด คือ กระเทียมพันธุ์ เมืองฝางแสดงลักษณะอาการใบเหลืองหด และ ฟุบ ขาดน้ำและขาด ความรู้เรื่องกระเทียมพันธุ์เมืองฝาง ข้อเสนอแนะจากผลการ วิจัยครั้งนี้ คือ การดำเนินงานตามโครงการ ฯ ครั้งต่อไป ควรประชุมชี้แจงนโยบาย และขั้นตอนการดำเนินงานตามโครงการฯ พร้อมทั้งให้ความรู้เรื่องกระเทียมพันธุ์เมืองฝาง แก่เจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องให้กระจ่าง โดยเน้นโดยเฉพาะ อย่างยิ่งผู้รับผิดชอบในพื้นที่โดยตรง นอกจากนี้จัดฝึก เกษตรกรให้มีความรู้ (เพราะเกษตรกรรู้มากก็จะรับเทคโนโลยี มากขึ้นตามไปด้วย) รวมทั้งพิจารณาแหล่งน้ำ แรงงาน และประสบการณ์ในการปลูกกระเทียมพันธุ์เดิมของเกษตรกรด้วย