การค้นคว้าแบบอิสระนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อออกแบบหน่วยการเรียนการสอนแบบบูรณาการ เพื่อการสอนเป็นคณะและการเรียนรู้เกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อมในระดับมัธยมศึกษา ศึกษาความ รู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมศึกษาของนักเรียนรวมทั้งผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉพาะด้าน ความพร้อมทั้งศึกษาปัญหาและแนวทางส่งเสริมการสอนแบบบูรณาการและการสอนเป็นคณะสำหรับนักเรียน ในระดับมัธยมศึกษา โดยทำการศึกษากับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 45 คน ซึ่งกำลัง เรียนในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2539 โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย อำเภอเมือง จังหวัด เชียงใหม่ มีครูผู้สอนร่วมคณะ รวม 4 คน ได้แก่ ครูวิชาสังคมศึกษา (ส 102) 1 คน ครูวิชา วิทยาศาสตร์ (ว 102) 1 คน ครูวิชาศิลปศึกษา (ศ 102) 1 คน และครูวิชาภาษาอังกฤษ (อ 012) 1 คน (ผู้ศึกษา) เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย (1) หน่วยการสอนแบบบูรณาการเรื่อง น้ำกับชีวิตในเชียงใหม่ ประกอบด้วย 3 หน่วยย่อย ใช้เวลาสอน 9 คาบ คาบละ 50 นาที ซึ่งผู้ศึกษาสร้างขึ้นเอง (2) คู่มือการสอนสำหรับครู 1 ชุดประกอบด้วยแนวในการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการเพื่อการสอน เป็นคณะ และการเรียนรู้ปัญหาสิ่งแวดล้อม (3) แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับทรัพยากรน้ำ และสิ่งแวดล้อมทั่วไป 1 ฉบับ (4) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์เฉพาะด้าน 3 รายวิชา ได้แก่ วิชา สังคมศึกษา (ส 102) วิชาวิทยาศาสตร์ (ว 102) และวิชาภาษาอังกฤษ (อ 012) โดยมีค่าความ เชื่อมั่นเท่ากับ 0.71, 0.81 และ 0.89 ตามลำดับ (5) สมุดบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียน ของนักเรียน (6) สมุดบันทึกปัญหาการสอนของครู โดยมีการวิเคราะห์พฤติกรรมการเรียนและปัญหา การสอนของครู โดยใช้การจำแนกหมวดหมู่และพรรณนาวิเคราะห์ ผู้ศึกษาได้กำหนดบทบาทครูผู้สอน ร่วมคณะไว้ในแผนการสอนอย่างชัดเจน ในด้านกิจกรรมการเรียนมุ่งเน้นให้นักเรียนเป็นศูนย์กลาง ได้ฝึกปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้งการปฏิบัติจริงเพื่อจะสามารถนำความรู้ไปใช้ในการแก้ ปัญหาจริงในชีวิตประจำวัน ผลการศึกษาพบว่า ในด้านหน่วยการสอนแบบบูรณาการเรื่อง น้ำกับชีวิตของชาวเชียงใหม่ โดยครูผู้สอนเป็นคณะนั้น ครูผู้สอนเห็นว่าเนื้อหามีความสัมพันธ์กันและสอดคล้องกับ จุด ประสงค์การเรียนที่กำหนดในหน่วยย่อยทุกหน่วย หน่วยการสอนดังกล่าวมีประโยชน์ทำให้ผู้เรียน สามารถเรียนรู้เนื้อหาต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กันได้ละเอียดลึกซึ้ง ผู้สอนร่วมมือกันสอนทั้งใน เนื้อหาที่ต้องใช้ความสามารถเฉพาะด้านที่มีอยู่อย่างชัดเจนและเนื้อหาอื่น ๆ อีกทั้งยัง รับฟังข้อคิดเห็นซึ่งกันและกันในเวลาปรึกษาหารือหรือในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างสอน นักเรียนเห็นว่าหน่วยการสอนแบบบูรณาการน่าสนใจ ตื่นเต้น และสนุกสนาน เพราะครูหลายคนช่วย กันสอน โดยมีสื่อประกอบการสอนที่น่าสนใจ นักเรียนได้ทำกิจกรรมหลากหลาย มีส่วนร่วมใน กิจกรรมการเรียนและการแสดงออก ทำให้พัฒนาความเชื่อมั่นในตัวเองรวมทั้งเป็นการส่งเสริม ปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนได้ดี ความคิดเห็นเกี่ยวกับทรัพยากรน้ำและสิ่งแวดล้อม ทั่วไปของนักเรียนแสดงว่า ความรู้ความเข้าใจในเรื่องดังกล่าวหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 นักเรียนจำนวนมากกว่า ร้อยละ 50 สามารถทำคะแนนผ่านเกณฑ์ 60% ทั้ง 3 วิชา สำหรับผลงานด้านศิลปศึกษา นักเรียนสามารถวาดภาพได้อย่างสร้างสรรค์นักเรียน สามารถระบายสีได้อย่างเรียบร้อยและสวยงาม