การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน สำหรับปรับปรุงคุณภาพการเรียนการสอนวิชาภาษาไทยระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้าน ตะแบกงาม จังหวัดนครสวรรค์ใน 3 ด้านดังนี้ 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 2) เจตคติต่อการเรียน วิชาภาษาไทย 3) พฤติกรรมการเรียนโดยทำการศึกษากับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียน บ้านตะแบกงาม ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2540 จำนวน 1 ห้องเรียน นักเรียน 22 คน ซึ่งผู้ วิจัยได้ทำการสอนเนื้อหาวิชาภาษาไทย จำนวน 3 บทเรียน ใช้เวลาทั้งหมด 90 คาบ (30 ชั่วโมง) โดยประยุกต์ใช้รูปแบบกระบวนการวิจัยในชั้นเรียนของกิตติพร ปัญญาภิญโญผล (2540) ซึ่งประกอบ ด้วย 4 ขั้นตอน คือ ขั้น ก. ขั้นเตรียมการ ขั้น ข. ขั้นวางแผน ขั้น ค. ดำเนินการเรียนการ สอนควบคู่กระบวนการวิจัย ขั้น ง. ทบทวนประเมินวงจรเพื่อปรับแผนทั้ง 4 ขั้นตอนมีการปฏิบัติ ต่อเนื่องกันเป็นวงจรจนสามารถแก้ปัญหาของนักเรียนจนเป็นที่พอใจ เครื่องมือที่ใช้ในการ รวบรวมข้อมูล มี 9 ชนิด คือ 1) แบบทดสอบ 2) แบบฝึกทักษะ 3) แบบบันทึกการสังเกต 4) แบบ สัมภาษณ์ 5) แบบบันทึกความก้าวหน้าของนักเรียน 6) แบบบันทึกการเรียนของนักเรียน 7) แบบ สอบถามเมื่อจบบทเรียน 8) แบบสอบถามวัดเจตคติ และ 9) การเขียนเรียงความ การเก็บรวบรวม ข้อมูลผู้วิจัยเป็นผู้เก็บรวบรวมด้วยตนเองทั้งหมด การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การแจงนับความถี่ ร้อยละ หาค่าเฉลี่ยและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ การเรียนการสอนวิชาภาษาไทยโดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน ครั้งนี้ พบว่า สามารถทำให้การเรียนการสอนมีการปรับปรุงและพัฒนาในด้านต่าง ๆ คือ 1) มีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนวิชาภาษาไทยสูงขึ้น 2) เจตคติต่อการเรียนวิชาภาษาไทยดีขึ้น 3) มีพฤติกรรมการ เรียนดีขึ้น