ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ธรณีเคมีและศิลาวิทยาของหินบะซอลต์เทิง จังหวัดเชียงราย

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ธรณีเคมีและศิลาวิทยาของหินบะซอลต์เทิง จังหวัดเชียงราย
นักวิจัย : บุญทวี ศรีประเสริฐ
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2539
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=4902
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

หินบะซอลต์เทิงอายุไพลสโตซีน ซึ่งมีความหนา 45 เมตร และเป็นส่วนหนึ่งของหินบะซอลต์มหายุคซีโนโซอิกตอนปลายในแผ่นดิน ใหญ่เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ อยู่ในเขตพื้นที่อำเภอเมือง อำเภอ พระยาเม็งราย อำเภอเทิง และอำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย หินบะซอลต์เทิงนี้ เกิดเป็นมวลกระจัดกระจายบนสันเขาและยอดเขา โดยมีการวางตัวในแนวราบครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 85 ตาราง กิโลเมตร มวลหินบะซอลต์เหล่านี้อาจเป็นที่ราบสูงอันเดียวกัน ก่อนการผุพังอยู่กับที่และการกร่อนในระดับขั้นแตกต่างกัน หิน บะซอลต์เทิงประกอบด้วยชั้นลาวาหลากอย่างน้อย 5 ชั้น บางชั้น มีความหนามากกว่า 10 เมตร ในแง่ของศิลาวรรณนา หินบะซอลต์เทิงเปลี่ยนสภาพน้อย ที่สุด มีเนื้อเมกะคริสติก อย่างเล็กน้อยจนถึงมาก แร่ดอกและ จุลแร่ดอกประกอบด้วย โอลิวีนและแพลจิโอเคลสเป็นจำนวนมาก ไคลโนไพรอกซีนและเหล็ก-ไทเทเนียมออกไซด์บ้างเล็กน้อย ผลึกแปลกปลอมพวกเหล็ก-ไทเทเนียมออกไซด์ อะพาไทต์ และ ควอรตซ์ และหินบะซอลต์แปลกปลอม พบในหินบางตัว เมกะคริสต์ เหล่านี้แสดงลักษณะไม่สมดุล และฝังตัวอยู่ในกราวแมสเนื้อละเอียด ถึงละเอียดมาก ซึ่งอาจจะแสดงเนื้อเฟลที แทรคีติก และซับโอฟิติก กราวแมสปฐมภูมิประกอบด้วยแท่งแพลจิโอเคลสเป็นส่วนใหญ่ รอง ลงมาเป็นไคลโนไพรอกซีนและโอลิวีน แร่ที่มีเป็นจำนวนน้อยมาก เป็นเหล็ก-ไทเทเนียมออกไซด์ หินหลายตัวอย่างมีแก้วเปลี่ยนสภาพ ในปริมาณแตกต่างกัน ในแง่ของเคมี หินบะซอลต์เปลี่ยนสภาพน้อยที่สุด มีต้น กำเนิดจากหินหนืดเดียวกัน และอยู่ในหินหนืดชุดโทเลไอต์ทรานซิซัน ลักษณะของหินเหล่านี้ คือ มีปริมาณของ SiO(,2) (47.9-54.8% โดยน้ำหนัก) และค่า mg# (0.41-0.57) ในขอบเขตจำกัด มี ปริมาณของ Na(,2)O+K(,2)O (2.0-6.1% โดยน้ำหนัก) และ ค่าอัตราส่วน K(,2)O/Na(,2)O (0.43(+,-)0.14) และ Nb/Y (0.38-1.04) แปรเปลี่ยนมาก และมีค่าอัตราส่วนของธาตุอินคอม พาทิเบิล (Ba/K = 0.02(+,-)0.01, P/K = 0.17(+,-)0.04, Zr/Y = 4.0(+,-)1.1 และ Zr/Ba = 0.6(+,-)0.2) ค่อน ข้างคงที่ ถ้าพิจารณาในแง่ของแร่นอร์มาทิฟ หินส่วนใหญ่เป็นหิน โทเลอิติก ส่วนน้อยมีนอร์มาทิฟเนฟิลีนมากถึง 2.1% แบบอย่าง ของหินในแผนภาพแปรผันแสดงลักษณะแนวเส้น โดยมีการเพิ่มของ เหล็กในระยะแรก และการลดลงของเหล็กในหินที่มีวิวัฒนาการมาก ลำดับการตกผลึกสรุปได้ดังนี้ โอลิวีน + แพลจิโอเคลสไคลโนไพรอกซีน และเหล็ก-ไทเทเนียมออกไซด์ ซึ่งแสดงถึงการแยกลำดับส่วนใน สภาวะความดันต่ำ แบบอย่างของธาตุหายากของตัวอย่างตัวแทน แสดงการเพิ่มของธาตุหายากเบาอย่างอ่อนจนถึงปานกลาง และ การลดลงของธาตุหายากหนักโดยมีค่าปรับเทียบคอนไดรต์ La/Yb จาก 3.3 ถึง 8.2 ซึ่งแสดงว่าการ์เนตมีส่วนเกี่ยวข้องกับการ กำเนิดของหิน ค่าของ SiO2 mg# Ni(1-175 ppm) และ Cr (38-282 ppm) และชุดแร่ดอกและแร่จุลดอก ชี้แนะว่า หินเป็น หินหนืดเดริเวทิฟ หินบะซอลต์เทิงเปรียบเทียบได้กับหินโทเลไอต์ ทรานซิซันของศูนย์กลางโบอินาในตอนกลางของหุบเขาทรุดอะฟาร์ ตะวันตก หินหนืดบะซอลต์เทิงเกิดในสภาพแวดล้อมแบบหุบเขาทรุด หินหนืดต้นกำเนิดของหินบะซอลต์เทิง น่าจะเป็นหินหนืดพริไครต์ ชนิดโทเลไอต์ทรานซิซัน ซึ่งเกิดจากการผสมของหินหนืดแมนเทิลพร่อง (หินหนืดโทเลอิติกพริไครต์) และหินหนืดแมนเทิลอุดมสมบูรณ์ (หินหนืดแอลคาลิกพริไครต์) หรือเกิดจากการหลอมตัวเป็นบาง ส่วนของแมนเทิลที่มีส่วนประกอบระหว่างแมนเทิลพร่องกับแมนเทิล อุดมสมบูรณ์ในภาวะความดันสูง (ความดัน > 25 กิโลบาร์) ขณะ ที่หินหนืดพริคริติกต้นกำเนิดเคลื่อนตัวขึ้นมา หินหนืดอาจจะชะลอ การเคลื่อนตัวในบริเวณขอบเขตระหว่างเปลือกโลกกับแมนเทิล ซึ่งทำให้เกิดการแยกลำดับส่วนของโอลิน และการปนเปื้อนของ หินหนืดโดยเปลือกโลกส่วนล่าง จากนั้นหินหนืดที่เหลือ (หินหนืด โทเลไอตีทรานซิซันที่มีนอร์มาทิฟโอลิวีนเป็นปริมาณมาก) เคลื่อนตัวขึ้นมาสะสมในแหล่งกักเก็บหินหนืดในระดับตื้น (ความดัน > 10 กิโลบาร์) กระบวนการที่เกิดขึ้นในช่วงนี้ อาจเป็นการผสมกันของหินหนืดการแยกลำดับส่วน และการ ปนเปื้อนของหินหนืดโดยเปลือกโลกส่วนบน การแยกลำดับส่วน ที่ความดันต่ำ อาจเป็นดังนี้ โอลิวีน แพลจิโอเคลส ไคลโนไพรอกซีน และเหล็ก-ไทเทเนียมออกไซด์ ท้ายที่สุด หินหนืดเดริเวทิฟปะทุ ขึ้นมาสู่ผิวโลก และทำให้เกิดกลุ่มหินบะซอลต์เทิง

บรรณานุกรม :
บุญทวี ศรีประเสริฐ . (2539). ธรณีเคมีและศิลาวิทยาของหินบะซอลต์เทิง จังหวัดเชียงราย.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
บุญทวี ศรีประเสริฐ . 2539. "ธรณีเคมีและศิลาวิทยาของหินบะซอลต์เทิง จังหวัดเชียงราย".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
บุญทวี ศรีประเสริฐ . "ธรณีเคมีและศิลาวิทยาของหินบะซอลต์เทิง จังหวัดเชียงราย."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2539. Print.
บุญทวี ศรีประเสริฐ . ธรณีเคมีและศิลาวิทยาของหินบะซอลต์เทิง จังหวัดเชียงราย. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2539.