การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความ สอดคล้องของหลักสูตรท้องถิ่นของจังหวัดแม่ฮ่องสอนกับ หลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) ศึกษาสภาพการใช้ปัญหา อุปสรรค และข้อแสนอแนะ เกี่ยวกับหลักสูตรท้องถิ่นของจังหวัดแม่ฮ่องสอน และ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ในกลุ่มสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วยศึกษานิเทศก์จังหวัด/อำเภอ 11 คน ครูผู้สอน 118 คน และนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 330 คน รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบพิจารณาความสอดคล้อง แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสำรวจ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหา ความถี่ ค่าร้อยละ และการบรรยายความ นำเสนอโดยใช้ตาราง ประกอบการอธิบาย สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ 1. ความสอดคล้องของหลักสูตรท้องถิ่นของจังหวัด แม่ฮ่องสอนกับหลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับ ปรับปรุง พ.ศ.2533) ผู้ประเมินทุกคนมีความเห็นตรงกันว่า หลักสูตรท้องถิ่นมีความสอดคล้องกับหลักสูตรประถมศึกษา ทั้งด้านจุดประสงค์ เนื้อหา และกิจกรรมการเรียน ยกเว้น เรื่องประเพณีสำคัญ ผู้ประเมินทุกคนเห็นว่าไม่สอดคล้อง กับหลักสูตรประถมศึกษาทั้ง 3 ด้าน 2. สภาพการใช้ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับ หลักสูตรท้องถิ่นของจังหวัดแม่ฮ่องสอน2.1 ด้านการใช้หลักสูตรท้องถิ่น ลักษณะการจัดกิจกรรมของครูเน้นให้ผู้เรียนเป็น ศูนย์กลาง ปฏิบัติกิจกรรมที่หลากหลายโดยเน้นกระบวนการ เรียนรู้และคุณธรรม คุณนิสัย ครูเป็นผู้แนะนำ และกำกับ ดูแล กิจกรรมที่ครูใช้มากที่สุด 5 อันดับ ประกอบด้วย การสรุป การอภิปราย การซักถาม การสนทนา และการรายงาน ส่วนกิจกรรมที่ครูใช้น้อยที่สุด 5 อันดับ ประกอบด้วย การ สร้างข้อตกลง การวิเคราะห์ การวางแผน การสาธิต และการ กำหนดเป็นข้อปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีบางกิจกรรมในแผนการ สอนที่เด็กปฏิบัติไม่ได้เพราะมีปัญหาด้านการสื่อภาษา 2.2 ปัญหา อุปสรรคเกี่ยวกับหลักสูตรท้องถิ่น (1) ปัญหาอุปสรรคด้านการใช้หลักสูตรท้องถิ่น การขาดแคลนวัสดุหลักสูตร ได้แก่ รายละเอียดเนื้อหา ที่ใช้สอน เอกสาร ค้นคว้าสำหรับครูและนักเรียน นอกจากนี้ ยังพบปัญหาครูร้องเพลงในแผนการสอนไม่ได้ เนื้อหาและ กิจกรรมในกลุ่มการงานและพื้นฐานอาชีพ และกลุ่มสร้างเสริม ลักษณะนิสัยยังไม่ชัดเจน(2) ปัญหาอุปสรรคด้านการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น บุคลากรที่เป็นผู้พัฒนาหลักสูตรขาดความรู้ ความ เข้าใจในจุดมุ่งหมายของหลักสูตรท้องถิ่นมีเวลาในการพัฒนา หลักสูตรท้องถิ่นน้อย เพราะมีงานประจำ การแต่งตั้งบุคลากร ไม่ครอบคลุมทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง การไม่ได้ทดลองใช้แผนการสอน สาเหตุ คือ ไม่มีเวลา และไม่ได้กำหนดไว้ในแผนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น แผนก การสอนจึงมีข้อบกพร้องมาก ทำให้ครูขาดความเชื่อถือและ ไม่ยอมรับแผนการสอน การไม่ได้ประเมินผลหลังการใช้แผนการสอน สาเหตุ คือ คณะผู้จัดทำไม่เข้าใจกระบวนการพัฒนาหลักสูตรจึงไม่ได้ วางแผนไว้ล่วงหน้า ไม่มีบุคลากรในการติดตามผลและมีการ เปลี่ยนแปลงผู้บริหารบ่อย นโยบายจึงไม่ต่อเนื่อง ทำให้ ปัญหาและข้อบกพร่องของแผนการสอนไม่ได้รับการพัฒนา ครู จึงไม่เห็นความสำคัญของหลักสูตรท้องถิ่น และไม่ใช้แผน การสอนอย่างจริงจัง 2.3 ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับหลักสูตรท้องถิ่น (1)ข้อเสนอแนะด้านการใช้หลักสูตรท้องถิ่น ควรจัดหาวัสดุหลักสูตร ได้แก่ เอกสารค้นคว้า หนังสือ ประกอบการสอน ตัวอย่างแบบฝึกหัด แบบทดสอบ และเทปเพลง ประกอบการสอน ให้เพียงพอกับจำนวนนักเรียนและครู เพิ่มเติม เนื้อหาและกิจกรรมในกลุ่มสร้างเสริมลักษณะนิสัย และกลุ่ม การงานและพื้นฐานอาชีพ(2)ข้อเสนอแนะด้านการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เสริมความรู้ให้กับบุคลากรในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น และดำเนินการตามขั้นตอนของ กระบวนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น แต่งตั้งบุคลากรจาก ทุกฝ่าย ได้แก่ ครู ศึกษานิเทศก์ ผู้บริหาร ผู้ปกครอง และผุ้ทรงคุณวุฒิด้านหลักสูตร มีการทดลองใช้แผนการสอนและ ประเมินผลหลังการใช้ โดยผู้อำนวยการประถมศึกษาจังหวัด แต่งตั้งคณะกรรมการจากคณะทำงานพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เป็นผู้ประเมิน 3. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสร้างเสริมประสบการณ์ ชีวิตของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ทุกอำเภอมีผล การเรียนดีมาก (ระดับผลการเรียน 4)