การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและ ปัญหาการจัดการเรียนการสอนรายวิชา ท 031 นิทานพื้นบ้าน ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น สังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 8 ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ หัวหน้าหมวด วิชาภาษาไทย และครูผู้สอนรายวิชา ท 031 นิทานพื้นบ้าน ในโรงเรียนที่เปิดสอนวิชาเลือกเสรี นิทานพื้นบ้าน จำนวน อย่างละ 36 คน และกลุ่มตัวอย่างคือหัวหน้าหมวดวิชาภาษา ไทยในโรงเรียนที่ไม่เปิดสอนวิชาเลือกเสรี นิทานพื้นบ้าน จำนวน 104 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามที่ ผู้วิจัยได้สร้างขึ้นจำนวน 2 ชุด คือ ชุดที่ 1 สำหรับ หัวหน้าหมวดวิชาภาษาไทย ชุดที่ 2 สำหรับครูผุ้สอนรายวิชา ท 031 นิทานพื้นบ้าน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการประมาณค่า ประชากร สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ 1. สภาพและปัญหาการจัดการเรียนการสอน ตามความ คิดเห็นของหัวหน้าหมวดวิชาภาษาไทย ในโรงเรียนที่เปิดสอน วิชาเลือกเสรีนิทานพื้นบ้าน มีดังนี้1.1 ด้านการนำหลักสูตรไปใช้ สภาพการจัดการเรียน การสอนด้านการนำหลักสูตรไปใช้ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับ ปานกลาง หัวหน้าหมวดวิชาให้ครู-อาจารย์ในหมวดร่วมกัน พิจารณา การเปิดสอนรายวิชา ท 031 นิทานพื้นบ้าน จาก โครงสร้างหลักสูตรและคำอธิบายรายวิชา ทั้งให้ คำแนะนำ ปรึกษาแก่ครูผู้สอนในการจัดทำโครงการสอนและแผนการสอน ปัญหาด้านนี้คือ การขาดหนังสือ ตำรา เอกสารประกอบ การสอน คู่มือครู คิดเป็นร้อยละ 72.221.2 ด้านความพร้อมของครูในหมวดวิชาภาษาไทย มี ความพร้อมเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง หัวหน้าหมวดได้สำรวจ ความพร้อมของครูผู้สอนแล้วจัดให้สอนตามความสมัครใจ ปัญหา ด้านนี้คือ การขาดบุคลากรคิดเป็นร้อยละ 58.331.3 ด้านงบประมาณและสื่อการสอน ได้รับการสนับสนุน มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง หัวหน้าหมวดวิชาได้จัดสรร งบประมาณในการจัดซื้อวัสดุ-อุปกรณ์ในการผลิตสื่อแก่ครู ผู้สอน บางครั้งครูผู้สอนได้จัดซื้อสื่อการสอนด้วย ทุนทรัพย์ส่วนตัว ปัญหาด้านนี้คือ การขาดงบประมาณในการจัดซื้อวัสดุ- อุปกรณ์สื่อการสอน คิดเป็นร้อยละ 55.561.4 ด้านแหล่งวิทยากร การใช้แหล่งวิทยาการสำหรับ การจัดการเรียนการสอน มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง โดย ใช้โบราณสถาน โบราณวัตถุ และวิทยากรที่มีความรู้ใน ท้องถิ่น นั้น ๆ ปัญหาด้านนี้คือ การขาดเอกสารประกอบการสอน คิดเป็น ร้อยละ 55.561.5 ด้านปัจจัยที่สัมพันธ์กับการจัดการเรียนการสอน ได้แก่ ผู้บริการมองเห็นความสำคัญและส่งเสริมสนับสนุน การสอนนิทานพื้นบ้าน ความร่วมมือและการสนับสนุนของชุมชน ของครูอาจารย์ในหมวดวิชา และนักเรียนมีความกระตือรือร้น ในการเรียน มีความสัมพันธ์กับการจัดการเรียนการสอน มี ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ปัญหาด้านนี้คือ นักเรียน เลือกเรียนวิชาเลือกเสรีอื่น คิดเป็นร้อยละ 77.78 2. สภาพและปัญหารจัดการเรียนการสอน ตามความคิดเห็น ของครูผู้สอนรายวิชา ท 031 นินทานพื้นบ้านมีดังนี้2.1 ด้านครูผู้สอน พบว่า ครูผู้สอนมีทัศนคติที่ดีต่อ การสอน มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการจัดการเรียน การสอน ส่งเสริมให้นักเรียนได้แสดงออกตามความถนัดและ ความสามารถมีขวัญและกำลังใจที่ดีในการทำงาน โดยมี ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ปัญหาด้านนี้คือ การขาด หนังสือเรียนและขาดแหล่งศึกษาค้นคว้าเท่ากัน คิดเป็นร้อยละ 81.112.2 ด้านการกำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้ พบว่าครู ผู้สอนมีการกำหนดจุดประสงค์ การเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนครู ในกลุ่มโรงเรียนแล้วจัดทำแผนการสอนของกลุ่ม นำไปใช้สอน กลุ่มโรงเรียนในจังหวัดของตน คิดเป็นร้อยละ 55.50 ปัญหาด้านนี้คือ การกำหนดจุดประสงค์นำทางให้ สอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้เนื้อหาและกิจกรรมการ สอน มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง2.3 ด้านการกำหนดเนื้อหาวิชา พบว่า ครูผู้สอนนำ เนื้อหาจากนิทานพื้นบ้านล้านนาที่เน้นขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม และความสนุกสนานมาใช้ คิดเป็นร้อยละ 100 ปัญหาด้านนี้คือ การขาดแคลนหนังสืออ่านประกอบ หนังสือแบบเรียนนิทานพื้นบ้านล้านนา มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน ระดับมาก2.4 ด้านการกำหนดกิจกรรมการเรียนการสอน พบว่า ครูผู้สอนได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอน โดยให้นักเรียน ได้ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง คิดเป็นร้อยละ 88.89 ปัญหาด้าน นี้คือ แหล่งศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองมีไม่เพียงพอ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก2.5 ด้านการกำหนดสื่อการสอน พบว่าครูผู้สอนได้จัดหา และผลิตสื่อการสอนด้วยตนเองจากนิตยสาร วารสาร หรือ สิ่งพิมพ์ต่าง ๆ คิดเป็นร้อยละ 72.22 ปัญหาด้านนี้คือ งบประมาณในการจัดหาและผลิตสื่อไม่เพียงพอ ระยะเวลาในการ ผลิตสื่อมีน้อย และขาดทักษะในการผลิตสื่อมีค่าเฉลี่ยอยู่ ในระดับปานกลาง2.6 ด้านการวัดผลและประเมินผล พบว่าครูผู้สอนวัดผล โดยวิธีการสังเกตพฤติกรรมนักเรียนขณะดำเนินการสอน และ วัดผลประเมินผลเมื่อจบบทเรียนแต่ละเรื่องหรือแต่ละ จุดประสงค์ คิดเป็นร้อยละ 100 ปัญหาด้านนี้คือ การสร้างและวิเคราะห์เครื่องมือ วัดผล-ประเมินผล ให้ครอบคลุมจุดประสงค์การเรียนรู้ทั้ง ด้านพุทธิพิสัย ทักษะพิสัย และจิตพิสัย มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน ระดับปานกลาง 3. สภาพและปัญหาการจัดการเรียนการสอน ตาม ความคิดเห็นของหัวหน้าหมวดวิชาภาษาไทย ในดรงเรียนที่ไม่ เปิดสอนรายวิชา ท 031 นิทานพื้นบ้าน พบว่าโรงเรียน ส่งเสริมวิชาเลือกเสรีอื่นที่เน้นวิชาชีพมากกว่าร้อยละ 52.89 ขาดหนังสือเรียน ร้อยละ 46.15 และขาดบุคลากร ร้อยละ 39.42