การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการ เลือกบริโภคอาหาร เงื่อนไขและปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือก บริโภคอาหารของชาวชนบท เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูล ในพื้นที่โดยการใช้สัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การสังเกต แบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม การจัดสนทนากลุ่ม การสนทนา อย่างไม่เป็นทางการ และเข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวข้องใน ชุมชน ข้อมูลที่ได้รับการตรวจสอบความสมบูรณ์ ความถูกต้อง และแยกแยะเป็นหมวดหมู่ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ในอดีตชาวชนบทภาคเหนือ มีวิถีชีวิตที่เรียบง่าย ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ลักษณะครอบครัวส่วนใหญ่เป็นครอบครัว ขยาย แหล่งที่ได้มาของอาหารได้มาจากทุ่งนาและสิ่งแวดล้อม ทางธรรมชาติ เช่น ป่า หนองน้ำใกล้ ๆ หมู่บ้าน การบริโภค อาหาร มีข้าวเหนียวเป็นอาหารหลักตามประเพณี ซึ่งมีการ สืบทอดต่อกันมา ผู้มีอิทธิพลที่สำคัญที่สุดในการถ่ายทอด การเลือกอาหาร การประกอบอาหารและการบริโภคอาหาร คือ สมาชิกในครอบครัว ปัจจุบัน วิถีชีวิตชาวชนบทภาคเหนือที่อยู่ใกล้เมือง มีเปลี่ยนแปลง มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจ และโครงสร้าง ทางสังคม ทำให้สังคมเกษตรกรรมเปลี่ยนเป็นอุตสาหกรรม ที่ทำกินถูกซื้อเป็นโรงงาน วิถีชีวิตของคนในชนบทจึง เปลี่ยนไป ต้องทำงานแข่งขันกับเวลามากขึ้น แหล่งที่ได้มา ของอาหารในปัจจุบัน ได้ตามร้านค้าของชำ แผงลอย รถเข็น มินิมาร์ท และห้างสรรพสินค้า ขณะเดียวกันลักษณะครอบครัว ขยายได้เปลี่ยนเป็นครอบครัวเดี่ยวเพิ่มขึ้น พฤติกรรมการ บริโภคอาหารของครอบครัวเดี่ยวในชนบทภาคเหนือ นิยม รับประทานอาหารสำเร็จรูป และอาหารนอกบ้านมากขึ้น เนื่องจากสมาชิกต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ประกอบอาชีพนอกบ้าน ทำให้บทบาทการกล่อมเกลาในครอบครัวลดน้อยลงไป การกล่อม เกลาจากภายนอกเข้ามาทำหน้าที่แทน คือ ร้านค้า สื่อ โฆษณา เพื่อน และโรงเรียน เด็กวัยรุ่น ชอบรับประทานอาหาร ที่มีรสชาดแปลกใหม่ และที่สำคัญคือ ชอบบริโภคอาหารตาม ห้างสรรพสินค้าโดยเฉพาะร้านอาหารที่มีสาขามาจาก ต่างประเทศ ส่วนในครอบครัวขยาย ยังคงมีบาทครอบครัวที่ชอบ บริโภคอาหารพื้นเมืองดังเช่นอดีตและคงมีความเชื่อเกี่ยวกับ เหตุผลข้ออ้าง และข้อแนะนำในการบริโภคอาหารแสลงของกลุ่ม หญิงมีครรภ์ หญิงให้นมลูกอยู่บ้าง แต่มีส่วนน้อยที่กลุ่ม ดังกล่าวจะถือปฏิบัติตามผู้อาวุโส ส่วนมากจะปฏิบัติตนตาม คำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่เข้าไปรับบริการ ปัจจุบันกลุ่มผู้สูงอายุส่วนมากจะเริ่มมีเหตุผลในการ เลือกบริโภคอาหารมากขึ้น เนื่องจากพัฒนาทางเทคโนโลยี และความเจริญเข้าสู่หมู่บ้าน โดยเฉพาะผู้สูงอายุหันมา ให้ความสำคัญในด้านการศึกษากับบุตรหลานมากกว่าอดีต ปัจจัยที่สำคัญ และมีบทบาทในการกล่อมเกลาคนในชุมชน คือ เพื่อน สื่อมวลชน ร้านค้า ซึ่งเป็นปัจจัยเร่งและกระตุ้น ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางด้านสังคม และวัฒนธรรม และส่งผล ต่อพฤติกรรมการเลือกบริโภคอาหารต่อคนในชุมชน