สภาวะการไร้เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ และการกดขี่ จากระบบการเมืองแบบเผด็จการทหารของสาธารณรัฐสังคมนิยม เมียนม่าร์ได้ผลักดันให้คนสัญชาติพม่าและชนกลุ่มน้อยของ พม่า พยายามหลบหนีและลักลอบเข้าเมืองโดยผิดกฏหมาย เพื่อ เข้ามาประกอบอาชีพในประเทศไทย การลักลอบเข้าเมืองโดยผิดกฏหมายของคนพม่า และชน กลุ่มน้อยของพม่านี้ได้เพิ่มปริมาณมากขึ้นในแต่ละปี ซึ่ง ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นตามแนวเขตแดนไทย-พม่า จากจุดเหนือสุด คือเขตจังหวัดแม่ฮ่องสอนไปจนถึงจุดใต้สุดที่จังหวัดระนอง จากการศึกษาเบื้องต้น พบว่าการลักลอบเข้าเมืองโดย ผิดกฏหมายดังกล่าวมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนั้น ผู้ลักลอบเข้าเมือง ยังแสวงหาที่อยู่และงานโดยไม่เกี่ยง อัตราค่าจ้าง ซึ่งเป็นการแย่งงานคนไทย ปัญหาการลักลอบ เข้าเมืองโดยผิดกฏหมายจากคนพม่าได้กลายเป็นปัญหาระดับ ชาติ ซึ่งรัฐบาลไทยจะต้องสนใจและหาทางแก้ไขปัญหาให้เร็ว ที่สุด ทั้งนี้เพราะปัจจัยผลักดัน (Push Factors) และ ปัจจัยดึงดูด (Pull Factors) จะทำให้ปริมาณการลักลอบ เข้าเมืองจากคนพม่านี้เพิ่มสูงขึ้น การค้นคว้าอิสระนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาว่าใน ระหว่างปัจจัยผลักดัน กับปัจจัยดึงดูดนั้น ปัจจัยใดมี อิทธิพลต่อการตัดสินใจหลบหนีเข้าเมืองโดยผิดกฏหมายของ คนพม่ามากกว่ากัน ซึ่งจะศึกษาเฉพาะกรณีอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นจุดที่มีการลักลอบเข้าเมือง โดยผิดกฏหมายจากคนพม่าและชนกลุ่มน้อยมาก ทั้งนี้เมื่อ ทราบถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจแล้ว จึงสามารถ กำหนดนโยบายและมาตรการของฝ่ายรัฐบาลไทย เพื่อที่จะ สกัดกั้นและลดปริมาณของการลักลอบเข้าเมืองโดยผิดกฏหมาย ณ จุดอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ให้ลดน้อยลง ระเบียบวิธีวิจัยใช้วิธีวิจัยสนาม ด้วยการเก็บ ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ลักลอบเข้าเมืองชาวพม่าที่ถูก จับกุม นอกจากนั้นยังได้ข้อมูลจากบุคคลชาวไทยกลุ่มต่าง ๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับปัญหาการลักลอบเข้าเมืองของคนพม่า เช่นกลุ่มข้าราชการไทยซึ่งประกอบด้วย ฝ่ายปกครอง ฝ่าย ตำรวจและผู้พิพากษา นอกจากนั้นยังได้ข้อมูลจากการทำการ สัมภาษณ์ผู้นำหมู่บ้านและภิกษุสามเณรอีกด้วย จากการศึกษาได้ค้นพบว่า ปัจจัยผลักดันมีอิทธิพล ในการตัดสินใจของคนพม่ามากกว่าปัจจัยดึงดูด ซึ่งปัจจัย ผลักดันที่สำคัญได้แก่ การเกณฑ์ทหาร และเกณฑ์แรงงานด้วย อำนาจเผด็จการทางทหาร เพื่อทำสงครามปราบปรามกองกำลัง ของชนกลุ่มน้อยในพม่าที่เรียกร้องการจัดตั้งประเทศเอกราช นอกจากนั้นความยากจน และการไร้เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ ของรัฐบาลพม่าเป็นปัจจัยผลักดันที่มีความสำคัญรองลงมา สำหรับปัจจัยดึงดูดนั้น มีผลทำให้เกิดความคิดที่จะ ลี้ภัยเพื่อแสวงหาชีวิตที่ดีกว่า แต่ไม่ได้มีอิทธิพลในช่วง เวลาของการตัดสินใจลักลอบข้ามเส้นเขตแดนเข้ามาใน ประเทศไทย ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ก็คือ รัฐบาลไทยควรหา มาตรการในทางป้องกัน การลักลอบเข้าเมืองโดยผิดกฏหมาย เข้างวดในการตรวจตราจับกุมผู้กระทำผิดรวมทั้งผู้ที่ให้การ สนับสนุนอย่างจริงจัง ควรมีหน่วยเฉพาะกิจเป็นทางการเพื่อ ทำหน้าที่โดยเฉพาะ อย่างไรก็ตามเพื่อเป็นการลดอิทธิพล จากปัจจัยดึงดูดอื่น ๆ ให้น้อยลงก็ควรจะเปิดจุดผ่อนปรน เป็นช่องทางเข้า-ออกในพื้นที่ของอำเภอขุนยวม เพื่อให้ ประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย สามารถติดต่อแลกเปลี่ยนสินค้าพื้นบ้าน กันได้บ้าง ซึ่งนับว่าเป็นวิธีการยืดหยุ่นและเหมาะสมต่อ สภาวะในปัจจุบัน