การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่างปัจจัยคัดสรรได้แก่ เพศ อายุ ระดับสมรรถภาพของ หัวใจภายหลังการผ่าตัด และสัมพันธภาพในครอบครัว กับ พฤติกรรมการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัด เปลี่ยนลิ้นหัวใจ และหาปัจจัยร่วมพยากรณ์พฤติกรรมการ เผชิญความเครียดในผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ ในโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ระหว่างเดือนเมษายน พ.ศ.2537 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ.2537 จำนวน 50 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์ ประกอบด้วย แบบ บันทึกข้อมูลทั่วไป แบบสัมภาษณ์สัมพันธภาพในครอบครัว ที่ ดัดแปลงมาจากแบบสัมภาษณ์สัมพันธภาพในครอบครัวของ จงรักษ์ ศุภกิจเจริญ และแบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการเผชิญความเครียด ที่ผู้วิจัยดัดแปลงมาจากแบบวัดพฤติกรรมการเผชิญความเครียด ของจาโลวิค ผู้วิจัยนำเครื่องมือไปหาความเที่ยงตรงด้าน เนื้อหา โดยให้ผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบ และนำไปหาความเชื่อมั่น ของเครื่องมือ โดยใช้สัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ได้ค่า ความเชื่อมั่นของแบบสัมภาษณ์สัมพันธภาพในครอบครัวเท่ากับ 0.90 และได้ค่าความเชื่อมั่นของแบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการ เผชิญความเครียดเท่ากับ 0.80 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การ แจกแจง ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาความสัมพันธ์โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า 1. ผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ มีพฤติกรรม การเผชิญความเครียดอยู่ในระดับปานกลาง และมีการใช้ พฤติกรรมการเผชิญความเครียดด้านการเผชิญหน้ากับปัญหา และด้านการแก้ปัญหาทางอ้อมมากกว่าด้านการจัดการกับอารมณ์ 2. ปัจจัยคัดสรรไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการ เผชิญความเครียดโดยรวม ในผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดเปลี่ยน ลิ้นหัวใจ 3. เพศ มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเผชิญความเครียด ด้านการเผชิญหน้ากับปัญหาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เพศและสัมพันธภาพในครอบครัวมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการ เผชิญความเครียดด้านการจัดการกับอารมณ์ อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 และ .05 ตามลำดับ และ เพศ มีความ สัมพันธ์กับพฤติกรรมการเผชิญความเครียดด้านการแก้ปัญหาทาง อ้อมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ส่วน อายุ และ ระดับสมรรถภาพของหัวใจภายหลังการผ่าตัด พบว่าไม่มีความ สัมพันธ์กับพฤติกรรมการเผชิญความเครียดในผู้ป่วยภายหลัง การผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ 4. ปัจจัยคัดสรรไม่สามารถพยากรณ์พฤติกรรมการเผชิญ ความเครียดโดยรวม ในผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ ได้ แต่พบว่า เพศ สามารถพยากรณ์พฤติกรรมการเผชิญความเครียด ด้านรายได้ คือ ด้านการเผชิญหน้ากับปัญหาได้ร้อยละ 9.55 อย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ พหุคูณ เท่ากับ .30908 และด้านการจัดการกับอารมณ์ได้ร้อยละ 12.87 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .35877 ด้านการแก้ปัญหาทางอ้อมได้ ร้อยละ 18.83 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยมี ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .43390