การศึกษาผลของรังสีแกมมา ต่อการเจริญเติบโตและการ กลายพันธุ์ของลำไย ได้ทำการทดลองในปี พ.ศ.2535-2537 ณ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตลำปางโดยให้รังสีแกมมา ในระดับปริมาณรังสีต่างกันคือ 0 10 20 30 40 50 และ 60Gy 4 พันธุ์คือ พันธุ์ดอ แห้ว ชมพู และเบี้ยวเขียว โดยใช้เครื่อง Gammator โดยมีการให้รังสี 2 แบบคือสีแบบเฉียบพลันและแบบ เป็นช่วง พบว่าปริมาณรังสีที่เพิ่มขึ้นทั้ง 2 วิธีการ มีผลทำให้ เปอร์เซ็นต์การงอกลดลง โดยเฉพาะพันธุ์ดอมีความไวต่อรังสี มากกว่าพันธุ์อื่น ในปริมาณรังสี 30 Gy เท่ากัน สำหรับ เปอร์เซ็นต์การอยู่รอดของต้นลำไยอายุ 12 เดือนที่เจริญ เติบโตในถุงพลาสติกนั้น พันธุ์ดอมีเปอร์เซ็นต์การอยู่รอด น้อยกว่าพันธุ์อื่น ในปริมาณรังสี 60 Gy เท่ากัน และเมื่อ สุ่มย้ายปลูกลงแปลง วัดเปอร์เซ็นต์การอยู่รอดในแปลงปลูก (อายุต้นลำไย 16 เดือน) พบว่าพันธุ์ดอและพันธุ์ชมพูมี เปอร์เซ็นต์การอยู่รอดน้อยกว่าพันธุ์แห้วและพันธุ์เบี้ยวเขียว ส่วนความสูงและเส้นผ่าศูนย์กลางของลำต้นเหนือพื้นดิน 3 ซม. พบว่าการเจริญเติบโตในถุงพลาสติกเมื่ออายุ 12 เดือนในการให้รังสีแบบเฉียบพลัน และแบบเป็นช่วง ระดับปริมาณรังสีที่เพิ่มขึ้นทำให้เจริญเติบโตลดลงอย่างมี นัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้พันธุ์ของลำไยทั้ง 4 พันธุ์มี ความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางด้านการเจริญเติบโตด้วย โดยพันธุ์ดอจะมีความไวต่อรังสีมากกว่าพันธุ์ชมพู เบี้ยวเขียว และแห้ว เมื่อทำการสุ่มปลูกในแปลง เก็บข้อมูลทางด้านการ เจริญเติบโตต่อไปเป็นเวลา 4 เดือน จนกระทั่งต้นกล้าลำไย อายุ 16 เดือน ระดับปริมาณรังสีแต่ละระดับและพันธุ์ลำไย ทั้ง 4 พันธุ์ มีการเจริญเติบโตทางด้านความสูง และเส้นผ่า ศูนย์กลางแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในวิธีการให้รังสี แบบเฉียบพลัน ส่วนในวิธีการให้รังสีแบบเป็นช่วง พันธุ์ลำไย ทั้ง 4 พันธุ์มีการเจริญเติบโตที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ แต่ระดับปริมาณรังสีแต่ละระดับไม่ก่อให้เกิดความ แตกต่างกันทางสถิติ นอกจากนี้ระดับปริมาณรังสียังก่อให้เกิดความผิดปกติ ทางด้านโครงสร้างของใบ คือใบมีรูปร่างผิดปกติและมีลักษณะ chimera แต่เมื่อต้นกล้าลำไยแตกใบใหม่ ความผิดปกติเหล่านี้ จะลดลงจนไม่พบ เมื่ออายุ 16 เดือนจะคงเหลือแต่ใบยาวเรียว เล็กเป็นบางต้นเท่านั้น จากผลการวิเคราะห์จำนวนโครโมโซม ของลำไย ทั้ง 4 พันธุ์ ในระดับปริมาณรังสีต่าง ๆ นั้น รังสี แกมมาไม่ได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจำนวนโครโมโซมของลำไย (2n=28-30) และเมื่อศึกษาถึงการทาบกิ่งลำไยต้นที่ได้รับปริมาณ รังสีกับกิ่งตอนที่ติดผลแล้ว พบว่าลำไยแต่ละพันธุ์สามารถ ประสานเนื้อเยื่อกันได้ดี ดังนั้นแนวทางที่จะย่นระยะเวลา ของการประเมินผลของต้นที่ได้รับรังสีจึงมีโอกาสที่จะเป็น ไปได้มาก