รัฐบาลไทยได้เริ่มดำเนินการพัฒนาประชากรกลุ่มชาวเขา มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2495 รูปแบบการให้ความช่วยเหลือและ การส่งเสริม ถูกปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับสถานการณ์และ ข้อเท็จจริงของชาวเขาในแต่ละช่วงเวลามาโดยตลอด ท้ายที่สุด โดยมติของคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2519 รัฐบาล จึงได้เริ่มดำเนินการกับประชากรชาวเขาในแนวทางของนโยบาย รวมพวก ซึ่งนโยบายดังกล่าวนี้เป็น นโยบายแม่บท สำหรับการ พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขา มาถึงปัจจุบัน เป้าหมายสำคัญของ นโยบายรวมพวก มุ่งเน้นให้ประชากรชาวเขาเป็นคนไทยที่มี คุณภาพ สามารถพึ่งตนเองได้ เพื่อตอบสนองวัตถุประสงค์หลัก ของการวิจัยครั้งนี้ ซึ่งมีเป้าหมายที่จะค้นหาคำตอบให้กับการพัฒนาชาวเขาตาม นโยบายรวมพวกว่า ในการดำเนินงานของหน่วยงานหลักที่กำหนด ไว้ตามนโยบายดังกล่าวนั้น มีลักษณะการพัฒนาเป็นรูปธรรม เชิงอนุรักษ์ที่เหมาะสมกับสภาพสังคมจารีต (Traditional society) ของชาวเขาได้อย่างไร จึงได้ทำการศึกษาตามกรอบ การวิเคราะห์ที่กำหนดไว้ โดยรวบรวมและวิเคราะห์ความเห็น ของกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งได้จำกัดศึกษาเฉพาะ กลุ่มชนชั้นนำ ตามจารีต ในหมู่บ้านชาวเขาเท่านั้น มิได้รวมถึง ผู้นำชุมชนชาวเขา ที่ได้รับการคัดเลือกหรือแต่งตั้งจาก หน่วยงานของรัฐ โดยมีการวิเคราะห์ใน 3 ประเด็นคือ บทบาทของชนชั้นนำตามจารีตในบริบทวัฒนธรรมประจำเผ่า ความเห็นของชนชั้นนำตามจารีตที่มีต่อเจ้าหน้าที่รัฐ และ ความหมายของการเป็นคนไทยในความคิดเห็นของชนชั้นนำตามจารีต จำนวนกลุ่มชนชั้นนำตามจารีต ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่าง ของการศึกษาในครั้งนี้ มีทั้งหมด 228 คน เป็นชนชั้นนำ ชาวเขาเผ่า แม้ว เย้า มูเซอ ลีซอ และอีก้อ ที่มีถิ่น ที่อยู่อาศัยในปัจจุบัน อยู่ในเขตปฏิบัติงานของ ศูนย์พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขาจังหวัดเชียงราย กรมประชาสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทย ซึ่งเป็นหน่วยงานหลัก ที่รับผิดชอบในการดำเนินงานตามนโยบายดังกล่าว ตำแหน่ง ชนชั้นนำตามจารีตชาวเขาที่ได้ทำการวิเคราะห์ความเห็นนั้น มีอยู่ 4 ตำแหน่ง คือ กลุ่มผู้อาวุโส กลุ่มหมอผี หมอคาถา หมอยาสมุนไพร กลุ่มผู้นำประกอบพิธีกรรม และกลุ่มหัวหน้า หมู่บ้านที่ไม่ได้รับการแต่งตั้งเป็นทางการ ผลการวิจัยพบว่า ชนชั้นนำตามจารีตทุกกลุ่มมีอำนาจ ในการปกครองดูแลชุมชน โดยเฉพาะชนชั้นนำตามจารีตในกลุ่ม หมอผี และผู้นำประกอบพิธีกรรม เป็นผู้ที่มีศักยภาพและ อิทธิพลสูงในการควบคุมดูแลกลไกต่าง ๆ ของสังคมในชุมชน ให้ดำเนินไปอย่างปกติสุข การดำรงตำแหน่งของชนชั้นนำตาม จารีตเหล่านี้ เป็นระบบสืบทอดตามสายเลือดหรือโดยการสำนึก ว่าอำนาจเหนือธรรมชาติต้องการจะให้เป็น และเป็นได้จากการ ยินดียอมรับของพลังมวลชนในสังคม เจ้าหน้าที่รัฐไม่สามารถ มีอำนาจ หรือมีส่วนร่วมในการแต่งตั้งตำแหน่งต่าง ๆ เหล่านี้ได้ ต้องให้ดำเนินการไปตามครรลองของวัฒนธรรม ประจำเผ่า ชนชั้นนำตามจารีตกลุ่มตัวอย่าง มีการรับรู้สถานภาพ และบทบาทเจ้าหน้าที่รัฐในภาพลักษณ์เป็นผู้แทนอำนาจรัฐ ความสัมพันธ์ระหว่างชนชั้นนำตามจารีตกับเจ้าหน้าที่รัฐ เป็นไปตามรูปแบบ ระบบการเมืองแบบอุปถัมภ์ และทั้งสองฝ่าย ต่างมีความขัดแย้งกันในเรื่องแนวความคิด แต่ถึงแม้จะมี ความขัดแย้งกัน ชนชั้นนำตามจารีตก็ยินยอมและยอมรับสถานภาพ ของเจ้าหน้าที่รัฐ การเป็นคนไทย ในความหมายของกลุ่มชนชั้นนำตามจารีต หมายถึง คุณสมบัติทางรูปธรรมที่กำหนดโดยกฎหมาย หรือเป็น เงื่อนไขของสังคมไทยโดยทั่วไป การเป็นคนไทย หมายถึง การเคารพเทิดทูนพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว การรู้ว่า ใครเป็นนายกรัฐมนตรี การบวชพระ หรือสามเณรของศาสนาพุทธ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมพิเศษ เช่น การเลือกตั้งสมาชิกสภา ผู้แทนราษฎร การแข่งขันกีฬาชาวดอย หรือการประกวดธิดาดอย การมีบัตรประจำตัวประชาชน การแต่งงานกับคนพื้นราบ และการ มีถิ่นฐานอยู่ในเขตประเทศไทย ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญ ที่สุด ความยึดมั่นในที่อยู่อาศัย เป็นปัจจัยสร้างความ รู้สึกการเป็น "คนไทย" ให้กับชาวเขา ซึ่งเป็นปัจจัยทาง รูปธรรมที่วัดได้ด้วยกฎหมายบ้านเมือง แต่การเป็น "ชาวเขา" เป็นปัจจัยทางนามธรรม ที่หล่อหลอมให้ชาวเขามีความนึกคิด เป็นหนึ่งเดียวกัน นั่นก็คือ วัฒนาธรรมประจำเผ่า หรือภูมิปัญญาชาวเขานั่นเอง การพัฒนาชาวเขาให้เป็นคนไทย ในเชิงนามธรรมนั้น สามารถดำเนินการได้ โดยผ่านกระบวนการ พัฒนาวัฒนธรรมทางการเมือง ที่มีเป้าหมายจะพัฒนาความ ขัดแย้งทางความคิด ให้เป็นความสอดคล้องทางการเมือง ผสานกับ ความสมดุลย์ทางเศรษฐกิจของสังคมเผ่า ที่เปลี่ยนแปลงไปตามกระแสพลวัตรของสังคมใหญ่