การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาข้อมูล พื้นฐานทางเศรษฐกิจและสังคม และสภาพการเลี้ยงสัตว์ทั่วไป การมีส่วนร่วมของแม่บ้านเกษตรกรในการพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ และความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลพื้นฐานทางเศรษฐกิจและสังคม กับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ ประชากรที่ทำการศึกษา ประกอบด้วยแม่บ้านเกษตรกรที่มี ฐานะเป็นภรรยาของเกษตรกรในเขตอำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ โดยทำการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage sampling) และการสุ่มตัวอย่างง่าย (Sample random sampling) ได้แม่บ้านเกษตรกรเพื่อทำการสัมภาษณ์ 177 คน ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์ผลทางสถิติโดยการคำนวณค่า ร้อยละ ค่าคะแนนเฉลี่ย การทดสอบค่าไคสแควร์และการทดสอบ ว่าค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่าแม่บ้านเกษตรกรมีอายุเฉลี่ย 37.50 ปี ส่วนใหญ่มีการศึกษาชั้นประถมปีที่ 4 ระยะเวลาการสมรส เฉลี่ย 17.22 ปี สมาชิกในครัวเรือนที่ทำการเกษตร เฉลี่ย 2.63 คน รายได้ไม่หักค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น 14,795.85 บาทต่อปี พื้นที่ทำกินเฉลี่ย 7.51 ไร่ มีความรู้ความ เข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับการเลี้ยงสัตว์ในระดับปานกลาง แม่บ้านเกษตรกรเป็นผู้เก็บเงินรายได้ของครอบครัว และ ตัดสินใจใช้จ่ายเงินในด้านอุปโภคบริโภคของสมาชิกในครัว เรือนมากกว่าสามีซึ่งเป็นผู้ตัดสินใจใช้จ่ายเงินด้านวัสดุ อุปกรณ์การเกษตร แม่บ้านเกษตรกรมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเลี้ยงสัตว์ กับสามีในทุก ๆ เรื่องที่เกี่ยวกับการคัดเลือกอาหารสัตว์ การนำเทคโนโลยีมาใช้เลี้ยงสัตว์ การป้องกันกำจัดโรคสัตว์ การวางแผนการเลี้ยงสัตว์ และการคัดเลือกพันธุ์สัตว์ นอก จากนี้แม่บ้านเกษตรกรยังมีส่วนร่วมในการเลี้ยงสัตว์ในครัว เรือนระดับปานกลาง และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการพัฒนาการ เลี้ยงสัตว์ในระดับต่ำหรือไม่มีส่วนร่วมเลย ลักษณะพื้นฐานทางเศรษฐกิจและสังคม ส่วนใหญ่ไม่มี ความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมในการเลี้ยงสัตว์ในครอบครัว และการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ ยกเว้น การตัดสินใจเรื่องการจัดหาอุปกรณ์การเกษตรและสัตว์ใช้งาน การเลือกอาหารสัตว์มีความสัมพันธ์กับรายได้และการตัดสินใจ เลือกแหล่งอาหารสัตว์ การวางแผนการเลี้ยงสัตว์มีความ สัมพันธ์กับความแตกต่างของอายุ นอกจากนี้ การมีส่วนร่วมใน กิจกรรมการพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ยังมีความสัมพันธ์กับลักษณะ พื้นฐานทางเศรษฐกิจและสังคม ในเรื่องการเป็นสมาชิกกลุ่ม การติดต่อกับเจ้าหน้าที่เกษตร รายได้และความรู้ความเข้าใจ พื้นฐานเกี่ยวกับการเลี้ยงสัตว์ ปัญหาและอุปสรรคของแม่บ้านเกษตรกร ในการพัฒนาการ เลี้ยงสัตว์เป็นผลมาจากขาดความรู้ความเข้าใจและอบรมเรื่อง การเลี้ยงสัตว์ ขาดการฝึกอบรมด้านการเลี้ยงสัตว์ การ บริการของเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ไม่ทั่วถึง ขาดแคลนอาหาร เสริมและเวชภัณฑ์สำหรับสัตว์ ขาดแคลนสัตว์พันธุ์ดี ขาด แคลนวัคซีนสำหรับสัตว์ ขาดเงินทุนและขาดแหล่งน้ำ ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งนี้ ควรนำความรู้ด้านการ เลี้ยงสัตว์ไปฝึกอบรมแนะนำแม่บ้านเกษตรกรโดยตรง ตลอดจน การฝึกอบรมทบทวน เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ควรกระตุ้นแม่บ้าน เกษตรกรให้เกิดความสนใจด้านข่าวสารการเกษตร การตลาด ราคา ของผลผลิตสัตว์และสินเชื่อเพื่อการเลี้ยงสัตว์ ควรมีการ จัดตั้งกลุ่มสตรีพัฒนาปศุสัตว์ ควรปรับปรุงระเบียบ กฎเกณฑ์ที่เอื้ออำนวยให้แม่บ้านเกษตรกรเข้าไปร่วมในการ พัฒนาการเลี้ยงสัตว์ กลยุทธในการให้ความรู้แก่แม่บ้าน เกษตรกรควรเน้นหนักรูปแบบเทคโนโลยีการเลี้ยงสัตว์ทั่วไป ได้แก่ ด้านโรคและการสุขาภิบาลสัตว์ การจัดการเลี้ยงสัตว์ ควรมีการเพิ่มอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ให้มากขึ้นและ ควรมีการเยี่ยมเยียนแม่บ้านเกษตรกรอย่างสม่ำเสมอ ควรมี การติดต่อประสานงานอย่างใกล้ชิด ระหว่างหน่วยงานที่อยู่ใน ระดับท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ และ ควรมีการสนับสนุนแหล่งเงินทุน วัคซีนและเวชภัณฑ์สำหรับ เลี้ยงสัตว์แก่แม่บ้านเกษตรกร