การวิจัยเรื่องทัศนคติของเกษตรกรผู้ปลูกชา (เมี่ยง) ที่มีต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ ตำบลป่าแป๋ อำเภอ แม่แตง จังหวัดเชียงใหม่นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ลักษณะทั่วไปของเกษตรกรผู้ปลูกชา และศึกษาถึงทัศนคติของ ผู้ทำสวนชาในรูปแบบสวนป่าชา ว่ามีทัศนคติต่อการอนุรักษ์ ทรัพยากรป่าไม้อย่างไร ตลอดจนศึกษาสภาพปัญหาต่าง ๆ ที่ เกิดขึ้นจากการประกอบอาชีพนี้ เพื่อที่จะได้นำไปหาแนวทาง ในการแก้ไขต่อไป ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือเกษตรกรผู้ทำการ เกษตรในรูปแบบสวนป่าชา และมีการแปรรูปผลผลิตชาเป็นเมี่ยง ในการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้เลือกพื้นที่เขตตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 127 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ สถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ในการวิเคราะห์ลักษณะพื้นฐานทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง และ ใช้ Weight mean score ในการคำนวนหาน้ำหนักคะแนนเฉลี่ย ของตัวแปร ในส่วนค่าของทัศนคตินั้น ได้ใช้ correlation ใน การหาความสัมพันธ์ของตัวแปร จากการศึกษาพบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่มีความเห็นว่าชา เป็นพืชที่อนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ มีทัศนคติที่ดีต่อการ อนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และต่อการปลูกไม้ผลอื่นร่วมกับสวน ชา แต่สำหรับในเรื่องการผลิตเมี่ยง เกษตรกรมีความคิดเห็นว่า การผลิตเมี่ยงมีผลทำให้ป่าไม้ลดลง แต่ก็ไม่ใช่สาเหตุใหญ่ เกษตรกรมีความเห็นว่ากลุ่มที่ทำให้ป่าไม้ลดลงคือกลุ่มผู้ ลักลอบตัดไม้เพื่อขาย และการทำไร่เลื่อนลอยของเกษตรกร ชาวเขาเผ่าลีซอ เกษตรกรส่วนใหญ่ยังมีความต้องการที่จะ ทำเมี่ยงต่อไป เนื่องจากเกษตรกรเห็นว่าการผลิตเมี่ยงมี รายได้ดี ต้นทุนต่ำ และเป็นอาชีพหลักดั้งเดิมที่มีมาตั้ง แต่บรรพบุรุษ ผลการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างทัศนคติกับ เผ่า อายุ ระดับการศึกษา จำนวนพื้นที่ถือครอง ประสบการณ์ด้าน อาชีพ และรายได้ พบว่าอายุกับจำนวนพื้นที่ถือครองมีความ สัมพันธ์กับทัศนคติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แสดงว่าอายุ และจำนวนพื้นที่ถือครองที่ต่างกันจะทำให้เกษตรกรมีทัศนคติ ต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ต่างกัน สำหรับเผ่า ระดับการ ศึกษา ประสบการณ์ด้านอาชีพ และรายได้ พบว่าไม่มีความ สัมพันธ์กับทัศนคติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติแต่อย่างใด ปัญหาในการประกอบอาชีพของเกษตรกรในการผลิตเมี่ยงที่ สำคัญ ๆ ได้แก่ ปัญหาเรื่องการตลาด และปัญหาเรื่องวัตถุ ดิบที่ใช้ทำเชื้อเพลิง เกษตรกรมีความต้องการที่จะปลูกพืช เกษตรอื่น ๆ ร่วมกับสวนชา แต่พบว่าส่วนใหญ่มีปัญหาใน เรื่องน้ำในช่วงหน้าแล้ง และความยุ่งยากในการดูแลรักษา ซึ่งก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เกษตรกรมีความต้องการที่จะ ทำการเกษตรในรูปแบบสวนป่าชาต่อไป เนื่องจากว่าสวนชาทน ความแห้งแล้งได้ไม่ค้องการดูแลรักษามากนัก ผู้วิจัยมี ความเห็นว่า ควรส่งเสริมให้เกษตรกรทำการเกษตรในรูปแบบ สวนป่าชาต่อไป เพราะพื้นที่แห่งนี้มีความเหมาะสมในการ ประกอบอาชีพดังกล่าว และมีความสอดคล้องกับวิถีชีวิตของ เกษตรกร ซึ่งอาจจะมีการส่งเสริมในด้านการปรับปรุงระบบ การผลิต เช่น เพิ่มปริมาณต้นต่อพื้นที่ปลูก และการบำรุง รักษาอื่น ๆ เพื่อให้ได้มีผลผลิตสูงตามความต้องการของตลาด ชา และคาดว่าชาจะเป็นพืชทองของที่สูงต่อไปอีก ทั้งยังเป็น การเกษตรที่ช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ เหมาะสมที่จะ ส่งเสริมให้เป็นพืชเศรษฐกิจของที่สูง พร้อมกันนี้ ควรมี การส่งเสริมให้มีการปลูกไม้ผลเศรษฐกิจอื่น ๆ และไม้โตเร็ว ที่เหมาะสมมาปลูกแทรกในสวนเดิมหรือตามขอบรั้ว สำหรับ กรณีการผลิตเมี่ยงพบว่าสถานการณ์ในปัจจุบันนี้ยังเอื้อ อำนวยต่ออาชีพการผลิตเมี่ยงอยู่ ดังนั้นการดำเนินการส่ง เสริมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาให้มีความเหมาะสม กับแต่ละท้องที่และสอดคล้องกับสภาพของเกษตรกรเป็นหลัก และควรหามาตรการต่าง ๆ ที่จะทำให้เกิดการอนุรักษ์ ทรัพยากรป่าไม้ ตลอดจนวิธีการที่จะตอบสนองความต้องการ ของเกษตรกรอย่างสอดคล้องและเหมาะสมกับความถูกต้องตามกฎ ระเบียบของสังคม โดยไม่เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรือ ด้านอื่น ๆ ซึ่งในอนาคตถ้าหากมีการจัดการอย่างถูกต้องและ เหมาะสมแล้วก็คงไม่เป็นปัญหาอีกต่อไป