การศึกษาค้นคว้าแบบอิสระครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ข้อบกพร่องในการเขียนเรียงความนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ด้านการสื่อความ การใช้ภาษาการลำดับความคิด รูปแบบการเขียน ความคิดเชิงสร้างสรรค์ การสะกดคำ และการผูกคำเป็นประโยค และเพื่อเสนอแนะรูปแบบหรือแนวทางแก้ไขข้อบกพร่อง ในการเขียนเรียงความในรูปของแบบฝึกเสริมทักษะการเขียนเรียงความ ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้เป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2544โรงเรียนบ้านแม่ลิด สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 14 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วยแบบทดสอบการเขียนเรียงความ จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่ ฉบับที่ 1 การเขียนเรียงความจากภาพที่กำหนดให้ ฉบับที่ 2 การเขียนเรื่องจากชื่อเรื่องที่กำหนดให้ นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ด้วยการหาความถี่และร้อยละของความบกพร่องในการเขียนเรียงความด้านการสื่อความ การใช้ภาษา การลำดับความคิด รูปแบบการเขียนความคิดเชิงสร้างสรรค์ การสะกดคำ และการผูกคำเป็นประโยค และลักษณะข้อบกพร่องในแต่ละด้านนำเสนอข้อมูลในรูปตารางประกอบคำบรรยาย ผลการศึกษาพบว่า 1. ข้อบกพร่องในการเขียนเรียงความจากภาพที่กำหนดให้มีความสอดคล้องกับการเขียนเรียงความจากชื่อเรื่องที่กำหนดให้ ข้อบกพร่องของนักเรียนที่พบมากที่สุดคือ ด้านการใช้ภาษาและด้านการสะกดคำ รองลงมาคือ ด้านรูปแบบการเขียน ด้านการลำดับความคิด ด้านความคิดเชิงสร้างสรรค์ ด้านการผูกคำเป็นประโยคและด้านการสื่อความ 2. ผลการวิเคราะห์ข้อบกพร่องในการเขียนเรียงความของนักเรียนชาวเขาชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่สามารถนำมาเป็นแนวทางในการสร้างแบบฝึกเสริมทักษะการเขียนเรียงความ จำนวน 2 ชุด ดังนี้ 2.1 แบบฝึกเสริมทักษะการเขียนเรียงความ ชุดที่ 1 ด้านการใช้ภาษา ด้านการสะกดคำและด้านความคิดเชิงสร้างสรรค์ 2.2 แบบฝึกเสริมทักษะการเขียนเรียงความ ชุดที่ 2 ด้านรูปแบบการเขียน ด้านการลำดับความคิดและด้านความคิดเชิงสร้างสรรค์