การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการปฏิบัติและต้นทุนการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของสมาชิกสหกรณ์และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมกับวิธีการปฏิบัติในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตลอดจนการศึกษาปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือ สมาชิกสหกรณ์ในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวปีการผลิต 2545/46 (ข้าวนาปี) จำนวนทั้งหมด 108 รายเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์ผลทางสถิติ โดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ทดสอบสมมุติฐานด้วยค่าไคสแควร์ และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า สมาชิกสหกรณ์ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 46.04 ปีจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีระยะเวลาการเข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์เฉลี่ย 12.78 ปีมีประสบการณ์ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเฉลี่ย 3.95 ปี มีขนาดพื้นที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเฉลี่ย 12.55 ไร่ การถือครองที่ดินส่วนใหญ่เป็นของตนเองและเช่าบางส่วน จำนวนสมาชิกในครอบครัวเฉลี่ย 3.99 คน จำนวนแรงงานภายในครอบครัวเฉลี่ย 2.11 คน สมาชิกสหกรณ์มีต้นทุนการผลิตพันธุ์ข้าวทั้งหมดเฉลี่ย 2,688.46 บาทต่อไร่ โดยเป็นต้นทุนผันแปรเฉลี่ย 2,436.28 บาทต่อไร่ ต้นทุนคงที่ 252.18 บาทต่อไร่ รายได้จากการขายเมล็ดพันธุ์ข้าวเฉลี่ย 3,524.22 บาทต่อไร่ มีรายได้สุทธิ1,087.94 บาทต่อไร่ และผลตอบแทนสุทธิ 835.76 บาทต่อไร่ ส่วนการศึกษาวิธีการปฏิบัติในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของสมาชิกสหกรณ์ พบว่าสมาชิกสหกรณ์ร้อยละ 79.6มีการปฏิบัติที่ถูกต้องในระดับต่ำ มีเพียงร้อยละ 20.4 เท่านั้นที่มีการปฏิบัติที่ถูกต้องในระดับสูง สมาชิกสหกรณ์ส่วนใหญ่มีวิธีการปฏิบัติที่ถูกต้องมากได้แก่การแช่เมล็ดพันธุ์ข้าวก่อนปลูก การตรวจตัดพันธุ์ปนในระยะข้าวโน้มรวงและการเก็บเกี่ยวข้าวในระยะพลับพลึง ส่วนเรื่องที่สมาชิกสหกรณ์ปฏิบัติถูกต้องน้อยได้แก่ การทดสอบความงอกของเมล็ดพันธุ์ก่อนปลูก การใส่ปุ๋ยครั้งแรกหลังปักดำ7-10 วันและการตรวจตัดพันธุ์ปนในระยะข้าวแตกกอ ผลการทดสอบสมมุติฐาน พบว่า ตัวแปรที่มีความสัมพันธ์กับวิธีการปฏิบัติในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ได้แก่ การติดต่อกับเกษตรกรรายอื่น ประสบการณ์การฝึกอบรมการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ต้นทุนการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวและรายได้จากการขายเมล็ดพันธุ์ข้าว ปัญหาในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ได้แก่ การทำลายของหอยเชอร์รี่และฝนตกช่วงเก็บเกี่ยวซึ่งปัญหาดังกล่าวสมาชิกสหกรณ์ต้องการให้ทางสหกรณ์จัดหาสารเคมีที่มีคุณภาพ ในปริมาณที่พอเพียง ฝึกอบรมการป้องกันกำจัดหอยเชอร์รี่ และควรมีการจัดเตรียมลานตากข้าวเพื่อลดความชื้นด้วย