วิทยานิพนธ์ฉบับนี้เป็นความพยายามทำความเข้าใจกระบวนการกลายเป็นคนชายขอบและกระบวนการตอบโต้ ต่อรองต่อภาวะชายขอบของชุมชนดาระอั้งพลัดถิ่นแห่งหนึ่งในพื้นที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ โดยนำแนวคิดเรื่อง ความเป็นชายขอบมาใช้เป็นกรอบในการทำความเข้าใจสภาวะการถูกกีดกันที่ชุมชนดาระอั้งพลัดถิ่นเผชิญในความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างกลุ่มอำนาจต่าง ๆ และนำแนวคิดเรื่องการสร้างพื้นที่ทางสังคมมาใช้ในการทำความเข้าใจกระบวนการตอบโต้ต่อรองต่อภาวะชายขอบที่ชาวดาระอั้งเผชิญ การศึกษานี้พบว่า ความเป็นชายขอบของชาวดาระอั้งถูกสร้างขึ้นภายใต้ความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่เหลื่อมล้ำระหว่างชาวดาระอั้งกับกลุ่มอำนาจที่หลากหลายซึ่งประกอบด้วยรัฐ กลุ่มชาติพันธุ์อื่น และระบบทุน ซึ่งได้สร้างภาวะชายขอบต่อชาวดาระอั้งผ่านกระบวนการสร้างความเป็นอื่นต่อชาวดาระอั้ง โดยการนิยามอัตลักษณ์ ความเป็นดาระอั้งที่ตายตัวในฐานะ "ชาวเขาทำลายป่า" "ชาวเขาต่างด้าว""ไม่ใช่คนไทย" "คนงมงาย" "หมู่บ้านชาวเขาด้อยพัฒนา" โดยกระบวนการสร้างความเป็นอื่นต่อชาวดาระอั้งนี้เป็นกระบวนการที่มีความลักลั่นในตัวเอง กล่าวคือในด้านหนึ่งชาวดาระอั้งถูกกีดกันออกจากการมีส่วนร่วมในพื้นที่ของกลุ่มอำนาจผ่านการสร้างความเป็นอื่นต่อชาวดาระอั้ง แต่ในขณะเดียวกันกลุ่มอำนาจเหล่านี้ก็ผนวกชุมชนดาระอั้งเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของระบบทุนผ่านการผลิตเชิงพาณิชย์และการท่องเที่ยวซึ่งแสวงหาประโยชน์จากความเป็นอื่นของชาวดาระอั้ง การศึกษานี้พบว่า การเผชิญกับภาวะชายขอบของชาวดาระอั้งเกิดขึ้นภายใต้ภาวะของการถูกทำให้เป็นผู้ด้อยอำนาจในลำดับชั้นของความสัมพันธ์เชิงอำนาจในพื้นที่ ภาวะด้อยอำนาจนี้เกิดขึ้นในบริบทของการเป็นกลุ่มคนที่อพยพมาหลังกลุ่มชาติพันธุ์อื่น การเป็นคนพลัดถิ่นที่ไร้ความเชื่อมโยงทางสังคม เศรษฐกิจกับกลุ่มอำนาจอื่นทำให้ถูกจัดวางไว้ในพื้นที่ของความเป็นอื่นมากกว่าคนชายขอบอื่นและตกอยู่ในตำแหน่งแห่งที่ต่ำสุดของปิรามิดความสัมพันธ์เชิงอำนาจในพื้นที่ชาวดาระอั้งพลัดถิ่นจึงอยู่ในฐานะ "คนชายขอบของชายขอบ" ซึ่งถูกทำให้กลายเป็นผู้ไร้พื้นที่ทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ภายใต้สถานการณ์ของการถูกทำให้ไร้พื้นที่ ชาวดาระอั้งก็ไม่ได้จำนนต่อภาวะดังกล่าวอย่างเฉื่อยชา แต่ได้ทำการต่อรองเพื่อสร้างพื้นที่ทางสังคมของตนแต่สถานภาพที่เปราะบางทำให้กระบวนการสร้างพื้นที่ทางสังคมของชาวดาระอั้งไม่ได้ปรากฏผ่านการต่อต้าน การเผชิญหน้ากับอำนาจโดยตรง แต่พื้นที่ทางสังคมถูกสร้างขึ้นผ่านการนำเสนออัตลักษณ์ของชาวดาระอั้งต่อกลุ่มอำนาจต่าง ๆ เป็นการปฏิเสธอัตลักษณ์ที่ถูกนิยามอย่างตายตัวจากกลุ่มอำนาจที่แวดล้อม อัตลักษณ์ของชาวดาระอั้งได้ถูกผลิตซ้ำ สร้างใหม่อย่างเลื่อนไหลเปลี่ยนแปลงตามความสัมพันธ์ระหว่างชาวดาระอั้งกับกลุ่มอำนาจต่าง ๆ ซึ่งต่างช่วงชิงการนิยามอัตลักษณ์ต่อชาวดาระอั้ง และแม้แต่ในกลุ่มชาวดาระอั้งเองก็มีการนิยามอัตลักษณ์อย่างหลากหลายเป็นพลวัตภายใต้เงื่อนไขทางสังคมที่คนแต่ละกลุ่มเผชิญ ความเลื่อนไหลของอัตลักษณ์ทำให้ชาวดาระอั้งสามารถดำรงอยู่ได้ในภาวะชายขอบที่ตนเองเผชิญพื้นที่ทางสังคมและอัตลักษณ์ของชาวดาระอั้งจึงไม่ได้มีลักษณะเป็นหนึ่งเดียวที่หยุดนิ่ง แต่มีความซับซ้อน หลากหลายและเป็นพลวัต ซึ่งสามารถถูกต่อรองช่วงชิงและปรับเปลี่ยนไปตามเงื่อนไขของความสัมพันธ์ที่หลากหลาย