การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 4 ประการคือ 1) ศึกษาสภาพอุทกภัยและแนวโน้มของอุทกภัยที่จะเกิดขึ้นในอนาคตรวมทั้งผลกระทบและความเสียหายที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2537 ถึงปัจจุบัน2) ศึกษาปัจจัยที่เป็นสาเหตุของการเกิดอุทกภัยบริเวณอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี 3)ศึกษาการรับรู้ต่ออุทกภัยของประชาชน รวมไปถึงวิธีการและรูปแบบการให้ความช่วยเหลือจากภาครัฐและเอกชนในการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย และ 4) จัดทำพื้นที่เสี่ยงต่ออุทกภัยจำแนกตามระดับความเสี่ยงข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วยข้อมูลสถิติอุทกภัยจากแบบรายงานเหตุด่วนสาธารณภัย ข้อมูลจากแบบสอบถามเกษตรกรและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการเตรียมพร้อมต่ออุทกภัย การรับรู้และการตอบสนองต่ออุทกภัย ฐานข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ ข้อมูลดาวเทียมประกอบกับการสำรวจภาคสนาม โดยมีวิธีการวิเคราะหข้อมูลในเชิงสถิติความน่าจะเป็นในการศึกษาแนวโน้มของอุทกภัย การศึกษาการรับรู้และการเตรียมพร้อมต่ออุทกภัยใช้สถิติพรรณนาเป็นร้อยละและการวิเคราะห์บริเวณที่ประสบอุทกภัยการประมาณพื้นที่เสี่ยงต่ออุทกภัยด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่า สาเหตุที่สำคัญที่ทำให้เกิดอุทกภัยในพื้นที่ศึกษาคือ ปริมาณฝนที่ตกหนักติดต่อกันประมาณ 3 วันหรือมากกว่า โดยมีปัจจัยเสริมที่ทำให้อุทกภัยมีความรุนแรงมากขึ้นคือ การสร้างถนนกีดขวางทางน้ำ ลักษณะการตั้งถิ่นฐานของชุมชนที่อยู่ใกล้แม่น้ำ ลักษณะภูมิประเทศและความลาดชันของภูมิประเทศ รูปแบบการระบายน้ำและลักษณะดิน พื้นที่อุทกภัยพบอยู่ตามริมแม่น้ำปราจีนบุรีแม่น้ำหณุมานและแม่น้ำพระปรงเป็นส่วนมากโดยเฉพาะในเขตเทศบาลตำบลกบินทร์เป็นชุมชนที่เกิดอุทกภัยซ้ำซาก ส่วนบริเวณนอกเขตเทศบาลพบว่ามีหมู่บ้านที่ถูกน้ำท่วมซ้ำซากซึ่งเป็นหมู่บ้านที่อยู่ติดกับแม่น้ำและมีถนนปิดกั้นขวางทางระบายน้ำ ได้แก่ บ้านปากลัด บ้านวังปิรู บ้านโคกกระท้อนบ้านปากแพรกและบ้านวังขอน สำหรับแนวโน้มของการเกิดอุทกภัยปรากฎว่าตั้งแต่ปี พ.ศ.2537 ถึงพ.ศ.2544 มีแนวโน้มของอุทกภัยที่ลดลงโดยสังเกตุจากมีจำนวนหมู่บ้านที่ประสบภัยลดลง จนกระทั่งปี พ.ศ.2545 ได้เกิดอุทกภัยรุนแรงอีกครั้งหนึ่งซึ่งมีหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบมากกว่าทุกปีที่ผ่านมาของการศึกษาในครั้งนี้ และตรงกับคาบการย้อนกลับของการคำนวณปริมาณน้ำท่วมในรอบ 5 ปี ผลกระทบที่เกิดขึ้นได้สร้างความเสียหายในเขตเทศบาลอันได้แก่ ประชาชนบางส่วนขาดรายได้จากการค้าขายและไม่สะดวกในการเดินทางรวมทั้งผลกระทบต่อสุขภาพ ส่วนพื้นที่นอกเขตเทศบาลพื้นที่การเกษตรและถนนได้รับความเสียหาย ในการรับรู้ต่ออุทกภัยของประชาชนได้จากการสังเกตปริมาณฝนที่ตกต่อเนื่องมากกว่า 3 วันและระดับน้ำในแม่น้ำสายหลัก และจากการเตือนภัยจากทั้งทางราชการและจากสื่อโทรทัศน์และวิทยุมีการขนย้ายสิ่งของไปยังพื้นที่น้ำไม่ท่วมและการเตรียมเรือสำหรับใช้ในการเดินทางในช่วงที่น้ำท่วม ทางด้านการรับรู้เรื่องน้ำท่วมของหน่วยงานราชการและเอกชนมีการช่วยขนย้ายสิ่งของ การแจกจ่ายเครื่องอุปโภคบริโภคและการให้เมล็ดพันธุ์พืชชดเชยแก่เกษตรกร สำหรับการจัดทำพื้นที่เสี่ยงต่ออุทกภัยปรากฎว่า ระดับความเสี่ยงต่ออุทกภัยสูงจะอยู่ตามบริเวณแม่น้ำทั้งสองฝั่ง โดยเฉพาะบริเวณของแม่น้ำปราจีนบุรีในพื้นที่ตำบลกบินทร์ ตำบลวังตาลและตำบลหาดนางแก้ว ระดับความเสี่ยงต่อุทกภัยปานกลางจะอยู่บริเวณใกล้กับลานตะพักลำน้ำของลุ่มน้ำ ส่วนระดับความเสี่ยงต่ออุทกภัยต่ำจะอยู่บริเวณเนินเขาและที่สูงของพื้นที่ ส่วนระดับไม่เสี่ยงต่ออุทกภัยจะเป็นแนวเทือกเขาทางตอนเหนือของพื้นที่ การศึกษานี้สรุปได้ว่าความถี่ของอุทกภัยนั้นมีค่าคงที่โดยเกิดอุทกภัยเฉลี่ยปีละ 1 ครั้ง ส่วนความเสียหายจากอุทกภัยมีแนวโน้มที่ลดลงในคาบการย้อยกลับน้อยกว่า 4 ปีโดยประมาณซึ่งขัดแย้งกับสมมติฐาน ถ้าคาบการย้อนกลับมากกว่า 5 ปี จะมีแนวโน้มของอุทกภัยที่เพิ่มมากขึ้นในส่วนของการใช้ที่ดินไม่เหมาะสมและการสร้างถนนกีดขวางทางน้ำ เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดอุทกภัยซึ่งเป็นจริงตามสมมติฐาน โดยพบว่ามีการก่อสร้างอาคารบุกรุกพื้นที่รับน้ำและสร้างถนนขนานกับแม่น้ำสายหลักเป็นอุปสรรคต่อการระบายน้ำ ในการศึกษาแนวโน้มของอุทกภัยและการป้องกันภัยต่อไปควรใช้ข้อมูลที่มีคาบเวลานานเพียงพอเพื่อความถูกต้องในการวิเคราะห์ข้อมูลการก่อสร้างถนนในอนาคตควรมีการศึกษาระบบระบายน้ำของพื้นที่และมีการวางแผนการใช้ที่ดินและการเตือนภัยที่เหมาะสม