การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาประสิทธิผลและความปลอดภัยของยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดเทียบกับยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้ ในการรักษาผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ที่มีภาวะกำเริบ เข้ารับการรักษาในคลินิกโรคข้อและภูมิแพ้ กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลราชวิถี ระหว่างเดือนพฤษภาคม พ.ศ.2548 ถึง เดือนเมษายน พ.ศ.2549 ผู้ป่วยได้รับการรักษาด้วยเมโธเทรกเซทขนาดคงที่เป็นเวลาอย่างน้อย 8 สัปดาห์ ยาต้านมาลาเรียขนาดคงที่เป็นเวลาอย่างน้อย 16 สัปดาห์ ลีฟูโนไมล์ขนาดคงที่เป็นเวลาอย่างน้อย 24 สัปดาห์ หรือใช้ยาร่วมกัน และใช้ต่อเนื่องจนครบการวิจัย ผู้ป่วยได้รับการสุ่มเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ด และกลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้ จำนวน กลุ่มละ 21 ราย ผู้ป่วยทั้งหมด 42 ราย เป็นเพศหญิงร้อยละ 90.48 อายุเฉลี่ย 42.78(+,ฑ)13.75 (20-73) ปี และมีระยะเวลาของการเป็นโรคเฉลี่ย 2.83 (+,ฑ)2.56 (0.58-11.0) ปี ได้รับการรักษาด้วยเมโธเทรกเซท ยาต้านมาลาเรีย และลีฟูโนไมด์ ร้อยละ 85.72, 69.05 และ 9.52 ตามลำดับ ผู้ป่วยจำนวน 39 ราย เข้าร่วมการวิจัยจนครบ 24 สัปดาห์ (กลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ด 20 ราย และกลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้ 19 ราย) ผลการศึกษาพบว่าผู้ป่วย 13 ราย (ร้อยละ 61.90) ในกลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดและ 15 ราย (ร้อยละ 71.43) ในกลุ่มยากลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้ตอบสนองต่อการรักษาร้อยละ 20 ตามเกณฑ์ของ ACR (p=0.743) และผู้ป่วย 2 ราย (ร้อยละ 9.52) ในกลุ่มกลุ่มยาซัลฟาซาลา-ซีนชนิดเม็ด และ 4 ราย (ร้อยละ 19.05) ในกลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้ตอบสนองดีต่อการรักษาตามเกณฑ์ของ EULAR (p=0.378) สำหรับการตอบสนองต่อการรักษาในห้วข้อต่างๆ ตามเกณฑ์ของ ACR และ EULAR พบว่าจำนวนข้อกดเจ็บการประเมินสภาวะทั่วไปของโรคโดยแพทย์ การประเมินสภาวะทั่วไปของโรคโดยผู้ป่วย และการประเมินสภาวะทางสุขภาพมีความแตกต่างระหว่างกลุ่มยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.045, p=0.008, p=0.048, p=0.003 ตามลำดับ) โดยกลุ่มยาซัลฟาซาลา-ซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้มีประสิทธิผลดีกว่า อย่างไรก็ตามไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่มยาในหัวข้อจำนวนข้อบวม การประเมินอาการปวด อัตราการตกตะกอนของเม็ดเลือดแดง และ DAS28แต่มีแนวโน้มว่ากลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้มีการตอบสนองที่ดีกว่า นอกจากนี้ยังพบว่าไม่มีความแตกต่างของอาการไม่พึงประสงค์ อย่างไรก็ตามกลุ่มยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดมีแนวโน้มในการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ของระบบทางเดินอาหารมากกว่า การใช้ยาซัลฟาซาลาซีนชนิดเม็ดละลายในลำไส้ร่วมกับยาต้านรูมาติซั่มที่ปรับเปลี่ยนการดำเนินโรคชนิดอื่นๆ เป็นระยะเวลา 24 สัปดาห์ มีแนวโน้มเพิ่มประสิทธิผลและมีความปลอดภัยในการรักษาผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ที่มีภาวะกำเริบ ดังนั้นการศึกษาในอนาคตควรจะเพิ่มขนาดตัวอย่างเพื่อผลการวิจัยที่ชัดเจนยิ่งขึ้น