การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดในวัยรุ่นตอนกลาง กลุ่มตัวอย่างมีจำนวนทั้งสิ้น 464 คน โดยแบ่งเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 220 คน และนักเรียนประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นปีที่ 3จำนวน 244 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือแบบสอบถามสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียด และแบบวัดปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญา ได้แก่ แบบวัดเข้มแข็งอดทน แบบวัดการรับรู้ความสามารถในตนเองในลักษณะทั่วไป และแบบวัดพันธะผูกพันสำหรับวัยรุ่น การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติการวิเคราะห์การจำแนกกลุ่ม (Discriminant analysis) โดยวิธีการคัดเลือกตัวแปรเข้าสมการจำแนกกลุ่ม(Stepwise) ด้วย ค่าสถิติทดสอบวิคล์ส แลมดา (Wilks' Lambda) ผลการวิจัย 1. การรายงานสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดของกลุ่มตัวอย่างนักเรียน พบว่า การรับรู้สิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดในสามอันดับแรก ได้แก่ การเรียน ครอบครัว และเศรษฐกิจ 2. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดเรื่องการเรียนได้แก่ ความอดทนเข้มแข็ง และการมีพันธะผูกพัน 3. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดเรื่องครอบครัวได้แก่ ความอดทนเข้มแข็ง และการรับรู้ความสามารถของตนเอง 4. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดเรื่องเศรษฐกิจได้แก่ ความอดทนเข้มแข็งเพียงปัจจัยเดียว 5. ความอดทนเข้มแข็งเป็นปัจจัยร่วมที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดทั้งสาม โดยที่การมีพันธะผูกพันเป็นปัจจัยประกอบที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดเรื่องการเรียน ส่วนการรับรู้ความสามารถของตนเป็นปัจจัยประกอบที่สัมพันธ์กับการประเมินทางปัญญาในสิ่งที่ก่อให้เกิดความเครียดเรื่องครอบครัว