การศึกษาค้นคว้าครั้งนี้ มีความมุ่งหมายสำคัญคือ ศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่างปัจจัยการดำเนินงานวิชาการกับคุณภาพการเรียนการสอน ของโรงเรียน ขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ เขตการศึกษา 12 จำแนกตามขนาดโรงเรียนและสถานที่ตั้งของโรงเรียน กลุ่มตัวอย่าง ที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้าครั้งนี้ ได้แก่ หัวหน้าฝ่ายวิชาการโรงเรียนจำนวน 218 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ได้แก่คะแนนเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ ความแปรปรวนทางเดียว การทดสอบค่าที และ สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ~bผลการศึกษาค้นคว้า~b พบว่า ปัจจัยการดำเนินงานวิชาการในโรงเรียนขยาย โอกาสทางการศึกษา เขตการศึกษา 12 อยู่ในระดับปานกลาง โรงเรียนที่มีขนาด ต่างกันและสถานที่ตั้งต่างกัน มีปัจจัยการดำเนินงานวิชาการแตกต่างกันอย่าง ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ คุณภาพการเรียนการสอนโรงเรียนทุกขนาดอยู่ในระดับมาก โรงเรียนที่ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลมีคุณภาพการเรียนการสอนอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนโรงเรียนตั้งอยู่นอกเขตเทศบาลมีคุณภาพการเรียนการสอนอยู่ในระดับมาก คุณภาพการเรียนการสอน จำแนกตามขนาดโรงเรียน และสถานที่ตั้งของโรงเรียน แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติและปัจจัยการดำเนินงานวิชาการโดยรวมและ รายด้าน มีความสัมพันธ์กับคุณภาพการเรียนการสอนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) ทั้งจำแนกตามขนาดโรงเรียนและสถานที่ตั้งของโรงเรียน