งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยด้านคุณลักษณะส่วนบุคคลปัจจัยด้านความเป็นนักวิจัย ปัจจัยด้านสมรรถภาพการวิจัย และปัจจัยด้านคุณลักษณะของสถานศึกษาที่เอื้อต่อการทำวิจัยที่ส่งผลต่อผลิตภาพการวิจัย 2) ตรวจสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลผลิตภาพการวิจัยของอาจารย์สถาบันอุดมศึกษาของรัฐในคณะศึกษาศาสตร์/ครุศาสตร์ที่มีขนาดต่างกัน และ 3) เปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลิตภาพการวิจัยระหว่างการวิเคราะห์ด้วยโปรแกรมลิสเรลกับการวิเคราะห์ด้วยเครือข่ายใยประสาท กลุ่มตัวอย่างคืออาจารย์สังกัดคณะศึกษาศาสตร์/ครุศาสตร์ที่มีผลงานวิจัยในช่วงเวลา 3 ปีที่ผ่านมาจำนวน 300 คน จากมหาวิทยาลัยของรัฐ 16 แห่ง เครื่องมือการวิจัยเป็นแบบสอบถามผลิตภาพการวิจัยและแบบวัดความเป็นนักวิจัย สมรรถภาพการวิจัยและคุณลักษณะของสถานศึกษาที่เอื้อต่อการวิจัย มีช่วงพิสัยค่าความเที่ยงระหว่าง .76 - .96 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติบรรยาย ด้วยโปรแกรม SPSS 11.5 วิเคราะห์ตรวจสอบความตรงและความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลด้วยโปรแกรม LISREL 8.52 วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลิตภาพการวิจัยด้วยเครือข่ายใยประสาทด้วยโปรแกรม Clementine 7.0 ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1) อาจารย์มีค่าเฉลี่ยผลิตภาพการวิจัยคิดเป็น 0.4 เรื่องต่อคนต่อปี 2) ปัจจัยด้านความเป็นนักวิจัยและสมรรถภาพการวิจัย มีค่าเฉลี่ยระดับสูงแต่มีค่าเฉลี่ยของคุณลักษณะของสถานศึกษาที่เอื้อต่อการทำวิจัยระดับปานกลาง 3) โมเดลผลิตภาพการวิจัยมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ดี (ไค-สแควร์ = 80.007, p = 0.132ที่องศาอิสระ = 67, GFI = .963, AGFI = .942, RMR = 0.161) ผลการทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลผลิตภาพการวิจัยระหว่างคณะขนาดใหญ่และขนาดเล็ก พบว่าโมเดลไม่แปรเปลี่ยนด้านรูปแบบ แต่มีความแปรเปลี่ยนของพารามิเตอร์น้ำหนักองค์ประกอบและพารามิเตอร์อื่น ๆส่วนผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงสาเหตุในโมเดลจากการวิเคราะห์ด้วยลิสเรลและเครือข่ายใยประสาท พบว่าคุณลักษณะส่วนบุคคลสมรรถภาพการวิจัย คุณลักษณะของสถานศึกษาที่เอื้อต่อการทำวิจัย และความเป็นนักวิจัยมีอิทธิพลทางตรงต่อการมีผลิตภาพการวิจัย 4) การเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลิตภาพการวิจัยวิเคราะห์ด้วยลิสเรลและเครือข่ายใยประสาทพบว่าให้ผลการวิเคราะห์สอดคล้องกัน