การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินคุณภาพการประเมินภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามมาตรฐานการประเมินงานประเมิน 2) ศึกษาระดับการใช้ผลการประเมินภายในของสถานศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการประเมินภายในและผลการประเมินภายนอกของสถานศึกษา และ 4) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้ผลการประเมินภายในและผลการประเมินภายนอกของสถานศึกษา ประชากร คือ โรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ผ่านการประเมินคุณภาพภายนอกในรอบแรกจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษาจำนวน 15,245 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่างได้แก่ 1) โรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานจำนวน 348 โรงเรียน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารอาจารย์ คณะกรรมการสถานศึกษา และ 2) โรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตกรุงเทพมหานครจำนวน 36 โรงเรียน การเก็บรวบรวมข้อมูลแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน คือ 1) การเก็บข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติภาคบรรยายและภาคสรุปอ้างอิง 2) การเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยวิธีการสัมภาษณ์วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) คุณภาพการประเมินภายในของโรงเรียนส่วนใหญ่อยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ยอยู่ในช่วง 2.51 ขึ้นไป) โดยโรงเรียนขนาดเล็กที่มีผลการประเมินภายนอกในระดับควรปรับปรุงมีคุณภาพของการประเมินภายในระดับพอใช้ (ค่าเฉลี่ย = 2.49) โรงเรียนส่วนใหญ่มีคุณภาพการประเมินภายในทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านอรรถประโยชน์ ด้านความเป็นไปได้ ด้านความเหมาะสมและด้านความถูกต้อง ในระดับดี ยกเว้นโรงเรียนขนาดเล็กที่มีผลการประเมินภายนอกในระดับควรปรับปรุงมีคุณภาพการประเมินภายในด้านอรรถประโยชน์และด้านความถูกต้องระดับพอใช้(ค่าเฉลี่ย = 2.41, 2.45 ตามลำดับ) จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่า โรงเรียนมีการปฏิบัติงานประเมินภายในสอดคล้องกันในด้านการวางแผนการประเมิน ผู้ให้ข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และการตรวจสอบผลการประเมิน ส่วนประเด็นที่มีความแตกต่างกัน ได้แก่ มาตรฐานที่ใช้ในการประเมิน การแบ่งหน้าที่ของผู้รับผิดชอบในการประเมิน การเก็บรวบรวมข้อมูลการจัดทำรายงานประเมิน และการเผยแพร่ผลการประเมิน 2) โรงเรียนมีการใช้ผลการประเมินภายในอยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ยอยู่ในช่วง 2.51 ขึ้นไป)โรงเรียนส่วนใหญ่มีการใช้ผลการประเมินภายในทั้ง 4 รูปแบบ คือ เชิงแนวคิด เชิงตรวจสอบยืนยัน เชิงสัญลักษณ์ และเชิงปฏิบัติในระดับดี ยกเว้นโรงเรียนขนาดเล็กที่มีผลการประเมินภายนอกควรปรับปรุงมีการใช้ผลการประเมินภายในเชิงตรวจสอบยืนยันในระดับพอใช้ (ค่าเฉลี่ย = 2.48)จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่าโรงเรียนมีการนำผลการประเมินภายในมาทำความเข้าใจสภาพการดำเนินงานประเมินแต่ละรอบปี นำผลการประเมินมาวิเคราะห์สาเหตุ และวิธีแก้ปัญหามีการนำผลการประเมินมาตรวจสอบการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ในรอบปีเพื่อสนับสนุนการดำเนินกิจกรรมนั้นในปีต่อไป มีการนำผลการประเมินมาเป็นเครื่องช่วยกำกับ ติดตาม ควบคุม เป็นแนวทางในการดำเนินกิจกรรมของโรงเรียน และวางแผนปรับเปลี่ยนวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์และการดำเนินกิจกรรมโครงการ 3) คุณภาพการประเมินภายในมีความสัมพันธ์กับผลการประเมินภายนอกของโรงเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่าสหสัมพันธ์ 0.21 4) การใช้ผลการประเมินภายในทุกรูปแบบมีความสัมพันธ์กับผลการประเมินภายนอกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่าสหสัมพันธ์ 0.16