งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบจำลองสถานการณ์การก่อสร้างอุโมงค์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับโครงการก่อสร้างอุโมงค์ในประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพขั้นตอนการพัฒนาแบบจำลองสถานการณ์เริ่มจากการหาระดับชั้นการจัดการ (Hierarchy)งานก่อสร้างอุโมงค์ที่นำมาใช้ในแบบจำลองสถานการณ์โดยงานวิจัยนี้ได้พัฒนาแบบจำลองสถานการณ์ในระดับขั้นตอนการทำงาน (Work Task Level) จากนั้นจึงทำการเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลก่อสร้างของโครงการ และใช้แผนภูมิการไหล (Flow Chart) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการก่อสร้างอุโมงค์ ต่อมาจึงสร้างแบบจำลองสถานการณ์การก่อสร้างอุโมงค์โดยใช้แบบจำลองสถานการณ์ 2 ประเภท ได้แก่ State-Based Simulation Model และDiscrete-Event Simulation Model จากนั้นจึงตรวจสอบและทดสอบความถูกต้องของแบบจำลองสถานการณ์ดังกล่าว แบบจำลองสถานการณ์การก่อสร้างอุโมงค์ซึ่งได้พัฒนาขึ้นทั้ง 2 ประเภท ได้นำไปประยุกต์ใช้กับโครงการก่อสร้างอุโมงค์ระบายน้ำคลองแสนแสบและคลองลาดพร้าวลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งเป็นโครงการกรณีศึกษา ผลที่ได้จากการจำลองสถานการณ์พบว่า Discrete-EventSimulation Model ให้ค่าประมาณอัตราการก่อสร้างอุโมงค์ (Advance Rate) ใกล้เคียงกับค่าจริงมากที่สุด โดยมีค่าเท่ากับ 10.27 เมตร/ผลัด 12 ชั่วโมง ในขณะที่อัตราการก่อสร้างจริงมีค่าเท่ากับ 9.53 เมตร/ผลัด 12 ชั่วโมง และมีค่าเปอร์เซ็นต์ความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์เฉลี่ย (Mean Absolute Percentage Error, MAPE) 7.86% สำหรับ State-BasedSimulation Model ที่วิเคราะห์ด้วยวิธี Probabilistic มีค่าประมาณ 12.82 เมตร/ผลัด12 ชั่วโมง มีค่า MAPE เท่ากับ 34.52% และ State-Based Simulation Model ที่วิเคราะห์ด้วยวิธี Deterministic มีค่าประมาณ 13.50 เมตร/ผลัด 12 ชั่วโมง มีค่า MAPE เท่ากับ41.66% ในขณะที่วิธีวิเคราะห์ของบริษัทก่อสร้างของโครงการกรณีศึกษามีค่าประมาณใกล้เคียงกับค่าจริงน้อยที่สุด โดยมีค่าประมาณอัตราการก่อสร้างอุโมงค์ 13.71 เมตร/ผลัด 12 ชั่วโมงและมีค่า MAPE เท่ากับ 43.86% นอกจากการนำแบบจำลองสถานการณ์ที่พัฒนาขึ้นมาไปใช้วิเคราะห์โครงการกรณีศึกษาโดยทำการประมาณค่าอัตราการก่อสร้างและระยะเวลาก่อสร้างอุโมงค์แล้ว งานวิจัยนี้ยังได้วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างประสิทธิภาพการขุดเจาะอุโมงค์ของ TBM กับอัตราการก่อสร้างและระยะเวลาก่อสร้างอุโมงค์ วิเคราะห์ค่าอัตราการใช้งานเครื่องจักร (UtilizationRate) และผลที่ได้จากการปรับปรุงการทำงานของโครงการ ต่อมาจึงนำเสนอแนวทางการวางแผนงานก่อสร้างอุโมงค์ทางเลือกโดยใช้แบบจำลองสถานการณ์ สำหรับผลลัพธ์ที่ได้ในแต่ละแนวทางจะถูกนำไปวิเคราะห์ข้อดีและข้อเสียจำกัดเพื่อให้ได้แผนงานที่มีความเหมาะสมมากที่สุด