วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ศึกษาถึงการจัดซื้อของอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ที่นำเข้าโดยทางเรือ โดยศึกษาถึงเหตุผลที่บริษัทต่างๆ ของกลุ่มผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ของไทย ตัดสินใจเลือกใช้รูปแบบและวิธีการในการลดต้นทุนด้านการจัดซื้อ ซึ่งวิธีการลดต้นทุนด้านการจัดซื้อมี 4 วิธี ได้แก่ วิธีการลดต้นทุนด้วยเงื่อนไขและเทอมทางการค้า วิธีการจัดทำข้อตกลงในการซื้อปริมาณมาก วิธีการลดต้นทุนด้วยทรัพยากรภายนอก และวิธีการลดต้นทุนด้วยสิทธิประโยชน์ภาษีศุลกากร ตลอดจนนโยบายและหลักการจัดซื้อ รวมทั้งวิธีการประเมินความสามารถด้านการจัดซื้อ ผลการศึกษาพบว่า บริษัทส่วนใหญ่ใช้วิธีการลดต้นทุนด้วยเงื่อนไขและเทอมการค้ามากที่สุด รองลงมาเป็น วิธีการลดต้นทุนด้วยการใช้สิทธิประโยชน์ภาษีศุลกากร และวิธีการลดต้นทุนด้วยการจัดทำข้อตกลงในการซื้อปริมาณมาก ตามลำดับ แต่วิธีการลดต้นทุนด้วยการใช้สิทธิประโยชน์ภาษีศุลกรกรมีค่าเฉลี่ยของสัดส่วนต้นทุนต่อปีลดลงมากที่สุด กล่าวคือกลุ่มผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ที่มีผู้ประกอบการคนไทยเป็นเจ้าของ มีค่าเฉลี่ยของสัดส่วนต้นทุนต่อปีลดลงร้อยละ 25 เมื่อเทียบกับต้นทุนรวมของการจัดซื้อจากต่างประเทศ ขณะที่กลุ่มผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ที่มีการร่วมทุนกับต่างประเทศมีค่าเฉลี่ยของสัดส่วนต้นทุนต่อปีลดลงร้อยละ 15 เมื่อเทียบกับต้นทุนรวมของการจัดซื้อจากต่างประเทศ บริษัทผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ส่วนใหญ่ใช้วิธีการประเมินการจัดซื้อด้วยการปฏิบัติของผู้ขายมากที่สุด รองลงมาเป็นใช้การประหยัดของฝ่ายจัดซื้อ และใช้การเปรียบเทียบต้นทุนการจัดซื้อกับต้นทุนมาตรฐาน น้อยที่สุด ส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับเกณฑ์ในการวัดคุณภาพมากที่สุด รองลงมาใช้เกณฑ์ราคา เกณฑ์เกี่ยวกับเวลาและสถานที่ และเกณฑ์ในการวัดปริมาณตามลำดับ