การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการดำเนินงานวิชาการของโรงเรียนในโครงการผู้บริหารสถานศึกษาต้นแบบ ปีพุทธศักราช 2545 สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ โรงเรียนในโครงการผู้บริหารสถานศึกษาต้นแบบปีพุทธศักราช 2545 จำนวน 17 โรง ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย คณะกรรมการวิชาการ และครูผู้สอนเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง แบบสอบถาม และแบบศึกษาเอกสารวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและการแจกแจงความถี่ ผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนส่วนใหญ่มีการดำเนินงานวิชาการ ดังนี้ 1. การวางแผนงานวิชาการ โรงเรียนกำหนดวิสัยทัศน์ โดยนำข้อมูลสารสนเทศของสถานศึกษามาประชุมระดมความคิดเห็นร่วมกัน แจ้งวิสัยทัศน์ในที่ประชุมครู/ผู้ปกครอง ส่วนการกำหนดนโยบาย/เป้าหมายด้านวิชาการ กำหนดให้สอดคล้องกับหลักและจุดหมายของหลักสูตร และแจ้งให้ครูทราบในที่ประชุมครู ในการจัดทำแผนงาน/โครงการวิชาการ มีการศึกษาสภาพปัญหาในฝ่ายวิชาการ กลุ่มสาระการเรียนรู้/งาน/ฝ่ายประชุมเขียนแผนงาน/โครงการร่วมกัน ติดตามผลโดยให้ผู้ที่รับผิดชอบแผนงาน/โครงการรายงานในที่ประชุม โรงเรียนจัดบุคลากรด้านวิชาการ ตามความรู้ความสามารถ ติดตามผลโดยสังเกตการปฏิบัติงานของบุคลากร ส่วนการประชาสัมพันธ์งานวิชาการมีการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ประจำโรงเรียน จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียนเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของโรงเรียน 2. ด้านการดำเนินงานวิชาการ โรงเรียนจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา โดยเตรียมความพร้อมให้ครูผู้สอน จัดตั้งกรรมการหลักสูตร วิเคราะห์หลักสูตรแกนกลาง วิเคราะห์สภาพและความต้องการของผู้เรียน/ชุมชน กำหนดจุดประสงค์ของหลักสูตร จัดสาระการเรียนรู้ จัดทำหลักสูตรรายปี/รายภาคและจัดทำแผนการสอน ส่วนการจัดการเรียนการสอน ครูผู้สอนจัดทำแผนการสอนเป็นรายบุคคลจัดสอนซ่อมเสริมให้กับผู้เรียน โรงเรียนส่งเสริมและสนับสนุนให้ครูผู้สอนจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ติดตามผลโดยสังเกตการสอนของครูผู้สอน การใช้สื่อการเรียนรู้ให้ครูผู้สอนจัดทำสื่อ ส่งเสริมและสนับสนุนให้ใช้สื่อการเรียนรู้ติดตามผลโดยสำรวจข้อมูลจากบันทึกการใช้สื่อการเรียนรู้ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ โรงเรียนจัดทำระเบียบและแนวปฏิบัติและเอกสารการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ มีการประเมินผู้เรียนตามสภาพจริงติดตามผลโดยการตรวจหลักฐานเอิกสารการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ส่วนการพัฒนาบุคลากรด้านวิชาการ มีการสำรวจความต้องการในการพัฒนาบุคลากร จัดประชุม อบรมสัมมนาเกี่ยวกับการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาและการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ติดตามผลโดยการเขียนรายงาน 3. การติดตามประเมินผล โรงเรียจัดการนิเทศภายในสถานศึกษา โดยกำหนดเป็นนโยบายและแผนปฏิบัติงาน แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน และประชุมชี้แจงให้ครูผู้สอนรับทราบ จัดนิเทศการสอนในชั้นเรียน ติดตามผลโดยสังเกตการปฏิบัติงานของครูผู้สอน ส่วนการประเมินผลงานวิชาการมีการจัดประชุม สัมมนา สรุปผลงานประจำปี และประเมินผลเมื่อสิ้นสุดแผนงาน/โครงการ 4. การปรับปรุงงานวิชาการ วิเคราะห์ผลการประเมินการดำเนินงานวิชาการ และนำผลการประเมินไปใช้ในการวางแผนพัฒนา/ปรับปรุงงาน ปัญหาของโรงเรียนส่วนใหญ่ คือ ครูผู้สอนมีภาระงานมาก ครูผู้สอนขาดความรู้ ความเข้าใจความเข้าใจที่ชัดเจนในการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา เวลาเรียนไม่เพียงพอสำหรับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ครูผู้สอนขาดความรู้และขาดงบประมาณสนับสนุนในการผลิตสื่อ และการจัดทำระเบียบและแนวปฏิบัติในการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ยังไม่ชัดเจน