"การอยู่อาศัย" ในฐานะที่เป็นดังหัวใจของการดำรงอยู่ของชีวิต หมายถึง การก่อร่างของความสัมพันธ์อันแนบแน่นและเต็มเปี่ยมด้วยความหมายระหว่างตัวเราและโลกแวดล้อมอาจกล่าวโดยนัยได้ว่า "การอยู่อาศัย" คือ การหว่าน "เมล็ดแห่งชีวิต" ลงบนผืนดินที่เอื้ออำนวยให้เราได้มีโอกาสสลักเสลาสาระแห่งชีสิตได้ด้วยตัวของเราเอง ในการอาศัยอยู่อย่างแนบแน่นและเข้มข้น "บ้าน" จึงมีเนื้อหาสาระพิเศษสำหรับการศึกษาปรากฏการณ์ชีวิตที่เกิดขึ้นภายในที่ว่าง ที่มีความซับซ้อน ซ้อนทับอยู่ภายในองค์รวมแห่งชีวิต พื้นที่ที่เกิดจากการอยู่หรือจากการสั่งสมประสบการณ์ของบุคคลจนเกิดเป็น "พื้นที่รองรับการอยู่อาศัยของชีวิต" ไม่เพียงจะเป็นองค์ประกอบสำคัญของการดำรงอยู่ของชีวิตเท่านั้น แต่ยังสะท้อนให้เห็นภาพของวัฒนธรรมในระดับที่เล็กที่สุดอีกด้วย ในการสั่งสมประสบการณ์การอยู่อาศัยในโลก บุคคลได้กอบโลกรอบๆ กายขึ้นเป็นพื้นที่รองรับชีวิต บ้านจึงมิได้หมายความต่อบุคคลเพียงปัจจุบันเท่านั้น ทว่า บ้านสานอดีตเข้ากับปัจจุบัน และรอคอยการมาแห่งอนาคต ในความหมายนี้ บ้านจึงเป็นทั้ง "~iอู่กำเนิด~i" เป็น"~iที่โอบอุ้ม คุ้มภัย~i" เป็น "~iจักรวาลของครอบครัว~i" เป็น "~iพิพิธภัณฑ์แห่งชีวิต~i"และเป็น "~iสถาปัตยกรรมที่ไม่รู้จบ~i" ความปรากฏของบ้านจึงฉายให้เห็นภาพวิถีแห่งการดำรงอยู่ในโลกของบุคคล เช่นเดียวกัน "บ้านไทย" หรือ "เรือนไทย" ซึ่งกำเนิดจากภูมิประเทศภูมิอากาศ เทคโนโลยี และทรัพยากรของภูมิไทย ย่อมฉายให้เป็นวิถีชีวิตความเป็นอยู่แบบไทยและวิธีการใช้สอยพื้นที่รองรับการอยู่กินของครอบครัวไทย เผยให้เห็นแบบแผนของสังคมที่พอเพียง พึ่งพาตนเองได้ แต่น่าเสียดายที่ในปัจจุบันภูมิปัญญาอันเป็นมรดกแห่งวัฒนธรรมไทยที่อำนวยให้เกิดการอาศัยอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุขและยั่งยืน กำลังถูกพรากออกไปจากคนไทยและสังคมไทยไปทีละน้อย การวิจัยนี้ เป็นการศึกษาแบบแผนการใช้สอยที่ว่างในเรือนไทย บ้านคลองลำสาลีซึ่งให้ความสำคัญกับการศึกษาวิถีชีวิตความเป็นอยู่อย่างพอเพียง ซึ่งนำไปสู่การใช้สอยที่ว่างที่รองรับชีวิตอย่างคุ้มค่า โดยอาศัยประสบการณ์ภาคสนามจากพื้นฐานของการวิเคราะห์ปรากฏการณ์และสถานการณ์ ตามมโนทัศน์ แนวคิด ทฤษฎีปรากฏการณ์ศาสตร์และจิตวิทยาสถาปัตยกรรมการวิจัยนี้ เริ่มต้นจากการศึกษาเรื่องราวการถักทอชีวิตของสมาชิกครอบครัวบ้านคลองลำสาลีอันได้แก่ ครอบครัวของน้ามาเรียม พุ่มพวง ครอบครัวของป้ากุหลาบ ชุ่มชื่น และยายสนิอรุณพูนทรัพย์ โดยที่ "เรื่องราวแห่งชีวิต" อันประกอบ "~iสายสัมพันธ์ชีวิตของครอบครัวใหญ่""ชีวิตพึ่งพิงอิงธรรมชาติ" "ทำมาหาเลี้ยงชีพ" "เล่น-เรียน-รู้ คู่ชีวิตอิสระ" "ศรัทธาแห่งชีวิต"~iและ "~iเทศกาลแห่งชีวิต~i" จะนำไปสู่ความเข้าใจในการศึกษาเรื่องราวการเติบโตของเรือนอันเป็นที่อยู่ที่อาศัยของชีวิต และการศึกษาแบบแผนการใช้สอยที่ว่างในเรือนของครอบครัวทั้งสาม จากนั้นจึงเป็นการวิเคราะห์มิติทางกายภาพและจิตภาพของการอยู่อาศัย และการวิเคราะห์ลักษณะและความหมายของที่ว่างที่ได้จากเรือนทั้งสาม ซึ่งประกอบด้วย "~iที่ว่างซึ่งรองรับมิติการใช้สอยอันหลากหลาย" "ที่ว่างซึ่งซ้อนอยู่ในที่ว่าง" "ที่ว่างซึ่งมีปฏิสันถารกับชีวิต" "ที่ว่างซึ่งเปิดประสบการณ์แห่งสัมผัส รับรู้ สู่ใจ"~i และ "~iที่ว่างซึ่งแปรเปลี่ยนได้ เติบโตได้ เคลื่อนย้ายได้~i" ท้ายที่สุด การศึกษาแบบแผนการใช้สอยที่ว่างซึ่งรองรับมิติการอยู่อาศัยอันหลากหลาย จึงนำไปสู่ความเป็น "~iบ้านแห่งชีวิต~i" หรือ"~iเรือนแห่งชีวิต~i" อันประกอบด้วย "~iเรือน เปิดรองรับเรื่องราวแห่งชีวิต" "เรือนที่อยู่ของมุมแห่งชีวิต" "เรือน รับรองชีวิตปฏิสันถาร" "เรือน สัมผัสแห่งชีวิต" "เรือนปลูก+ปรับ+ปรุงชีวิตไม่รู้จบ~i" ซึ่งอำนวยให้ชีวิตที่อยู่อาศัยได้มีคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้นนอกจากนี้ ความหมายทั้งห้าของเรือนแห่งชีวิต ยังช่วยเปิดประเด็นให้เห็นแนวทางในการสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมสำหรับอยู่อาศัย ที่สอดคล้องกับฐานวัฒนธรรมของสังคมไทยและตอบรับกับบริบทปัจจุบันที่ฐานทรัพยากรโลกมีอยู่อย่างจำกัด พร้อมทั้งให้ข้อคิดในเรื่องวิถีการเป็นอยู่อย่างพอเพียงและระบบพึ่งพาตนเองได้ อันเป็นภูมิปัญญาไทยที่ได้สั่งสม สืบสายสานสัมพันธ์กันมาตั้งแต่อดีต