พื้นที่นันทนาการกับที่อยู่อาศัยมีความสัมพันธ์กันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และเป็นสิ่งสำคัญยิ่งต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชากรในชุมชนนั้น ๆ โดยเฉพาะที่อยู่อาศัยประเภทอาคารชุดแนวสูงขนาดใหญ่ ที่ผู้ประกอบการได้มีการจัดเตรียมพื้นที่นันทนาการต่าง ๆ ไว้มากมาย การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการตอบสนองการใช้งานในแต่ละพื้นที่นันทนาการที่โครงการได้จัดเตรียมไว้ รวมถึงพฤติกรรมและทัศนคติของผู้อยู่อาศัย โดยวิธีการสำรวจ สังเกต และเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างด้วยแบบสอบถามจำนวน 218 ชุด และ 93 ชุด จาก 2 โครงการกรณีศึกษา คือ โครงการศุภาลัย ปาร์ค และโครงการฟลอร่าวิลล์ ตามลำดับ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 โครงการมีลักษณะกลุ่มประชากรส่วนใหญ่คล้ายกันคืออายุ 16-25 ปี, รายได้ไม่เกิน 25,000 บาท/เดือน, การศึกษาปริญญาตรี, อาชีพ นักศึกษา-แม่บ้านจึงทำให้มีพฤติกรรมนันทนาการบางอย่างคล้ายกัน เช่น ชอบทำกิจกรรมนันทนาการแบบที่ไม่ต้องออกกำลังกาย (Passive) มากกว่าแบบที่ต้องออกกำลังกาย (Active) เป็นสัดส่วนเฉลี่ย 54.7% ต่อ45.3% ส่วนประเภทการออกกำลังกายที่ชอบ 2 อันดับแรก คือ ว่ายน้ำและฟิตเนส ตามลำดับ ซึ่งตรงกับการตอบสนองการใช้งานพื้นที่นันทนาการในโครงการของผู้อยู่อาศัยที่มากที่สุดคือ สระว่ายน้ำและห้องฟิตเนส ตามลำดับเช่นกัน แต่ลักษณะของชุมชนทั้ง 2 โครงการมีความแตกต่างกันเนื่องจากรูปแบบห้องชุดที่ต่างกัน คือ โครงการศุภาลัย ปาร์คมีห้องชุดแบบสตูดิโอมากที่สุด (39.9%) ผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่เป็นครอบครัวเดี่ยวขนาดเล็กอยู่กัน 1-3 คน ในขณะที่โครงการฟลอร่าวิลล์เป็นแบบ 2 ห้องนอนมากที่สุด (46.2%) เป็นครอบครัวใหญ่ประกอบด้วยพ่อ แม่ พี่น้อง ทำให้มีความเป็นสังคมชุมชนมากกว่าโดยจากมีการทำกิจกรรมนันทนาการกับเพื่อนในโครงการมากกว่ากลุ่มตัวอย่างของโครงการศุภาลัยปาร์คที่ทำกิจกรรมกับเพื่อนนอกโครงการมากกว่า พฤติกรรมการใช้สอยพื้นที่นันทนาการในโครงการมีความสัมพันธ์กับปัจจัยด้านต่าง ๆ คือ1) ลักษณะทางกายภาพของพื้นที่นันทนาการ เช่น โครงการศุภาลัย ปาร์ค มีการใช้สอยพื้นที่ Lobby ความถี่ มากเป็นอันดับ 1 เพราะมีการเปิดโล่ง ใกล้ชิดสวนและต้นไม้ลักษณะเปรียบเสมือนเฉลียงหรือชานบ้านที่ใช้ทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น นั่งเล่น อ่านหนังสือ เลี้ยงลูก เป็นต้น ส่วนโครงการฟลอร่าวิลล์มีการใช้สอยพื้นที่ลานรอบสระ ความถี่ มากเป็นอันดับ 1 (สำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ไม่เป็นสมาชิกสโมสรกีฬา) เพราะมีต้นไม้ร่มรื่นล้อมรอบสระว่ายน้ำขนาดใหญ่และมีม้านั่งจำนวนมาก2) ลักษณะสถานภาพทางสังคมและเศรษฐกิจ ได้แก่ อายุ กลุ่มอายุ 16-25 ปี (วัยรุ่น) มีการใช้พื้นที่นันทนาการในโครงการมากกว่ากลุ่มอายุที่สูงกว่าโดยใช้พื้นที่สระว่ายน้ำ ห้องฟิตเนส ลานรอบสระมากที่สุดตามลำดับ รายได้ กลุ่มผู้อยู่อาศัยที่มีรายได้น้อย มีการใช้พื้นที่นันทนาการในโครงการมากกว่ากลุ่มที่มีรายได้มาก เนื่องจากมีข้อจำกัดในการใช้จ่ายกับการนันทนาการภายนอกโครงการ3) การบริหาร/จัดการ เช่น มีการใช้ห้องฟิตเนส ความถี่ มากเป็นอันดับ 1 สำหรับกลุ่มผู้อยู่อาศัยที่เป็นสมาชิกสโมสรกีฬา เพราะมีอุปกรณ์ เครื่องเล่นที่ดี ทันสมัย ติดแอร์และมีครูฝึกคอยแนะนำดูแลอยู่เสมอ และพื้นที่ที่มีการตอบสนองการใช้งานน้อยที่สุด ทั้ง 2 โครงการคือห้องเกมส์ เนื่องจากมิได้มีอุปกรณ์ เครื่องเล่นที่จัดเตรียมไว้อย่างชัดเจนและมิได้มีการเปิดแอร์ เป็นต้น ทัศนคติของผู้อยู่อาศัยต่อพื้นที่นันทนาการ ทั้ง 2 โครงการมีความเห็นคล้ายกันคือเห็นว่าพื้นที่นันทนาการที่สำคัญมากที่สุด 5 อันดับแรก คือสระว่ายน้ำ ห้องฟิตเนส ลานรอบสระ สวนชั้นล่างและLobby ซึ่งตรงกับการตอบสนองการใช้งานของผู้อยู่อาศัยมากที่สุดด้วยเช่นกันส่วนพื้นที่ที่ควรมีเพิ่มมากที่สุดทั้ง 2 โครงการเห็นตรงกันคือห้องสมุดที่มีประสิทธิภาพ ดังนั้นการจัดทำโครงการอาคารชุดพักอาศัยจึงควรคำนึงถึงพื้นที่และปัจจัยดังกล่าวเพิ่มขึ้นเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้อยู่อาศัยและคุ้มค่าการลงทุนในพื้นที่ส่วนกลางซึ่งสามารถทำให้ผู้อยู่เกิดความพึงพอใจสูงสุดและมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป