การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงสภาพการจราจรและสาเหตุของปัญหาจราจรติดขัดในเขตเทศบาลนครอุดรธานีที่เกิดจากการเดินทางของนักเรียน โดยศึกษาลักษณะการเดินทางของนักเรียนจำนวนและประเภทพาหนะที่ใช้ในการเดินทาง ช่วงเวลา ระยะเวลา ค่าใช้จ่าย การกระจายตัวของนักเรียนจากจุดตั้งโรงเรียน ตลอดจนศึกษาจุดต้นทาง (Origin) และจุดปลายทาง (Destination) ในการเดินทางของนักเรียน เพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาโครงข่ายการจราจรในบริเวณพื้นที่ศึกษาและมาตรการที่คาดว่าจะมีผลต่อการบรรเทาปัญหาจราจรที่เกิดขึ้นจากการเดินทางของนักเรียน การศึกษาการเดินทางของนักเรียนได้ศึกษาจากการกำหนดกลุ่มตัวอย่างจากโรงเรียนและนักเรียนระดับการศึกษาภาคบังคับในสังกัดรัฐบาลและเอกชนในพื้นที่โดยใช้วิธีการสำรวจภาคสนาม การสัมภาษณ์และใช้แบบสอบถามและประมวลผลโดยใช้ SPSS การศึกษาโดยเปรียบเทียบการเดินทางของนักเรียนรัฐบาลและเอกชน ผลการศึกษาพบว่าพาหนะส่วนบุคคลที่ใช้เดินทางของนักเรียนโรงเรียนในสังกัดของเอกชน มีสัดส่วนร้อยละ 32.1 และนักเรียนโรงเรียนรัฐบาลมี ร้อยละ 16.0 ของแบบสอบถาม ช่วงเวลาในการเดินทางไปโรงเรียนของนักเรียนโรงเรียนสังกัดรัฐบาลส่วนใหญ่อยู่ในช่วงเวลา 7.00-7.30 น. เช่นเดียวกับนักเรียนโรงเรียนเอกชน การกระจายตัวของที่พักอาศัย พบว่านักเรียนโรงเรียนเอกชนมีร้อยละ 40.7 ของแบบสอบถามและนักเรียนโรงเรียนรัฐบาลมี ร้อยละ 51.3 ของแบบสอบถามผลกระทบต่อสภาพการจราจรในพื้นที่ศึกษา พบว่า บริเวณถนนศรีสุขซึ่งเป็นถนนที่มีสถานศึกษาตั้งอยู่หลายแห่งมีสภาพการจราจรติดขัดเนื่องจากมีการใช้รถยนต์ส่วนบุคคลมากที่สุด โดยมีสัดส่วนปริมาณรถยนต์ส่วนบุคคลของกลุ่มนักเรียนตัวอย่างทั้งหมดต่อปริมาณยานพาหนะประมาณร้อยละ 67 โดยปริมาณการใช้รถยนต์ส่วนบุคคลได้ก่อให้เกิดปัญหาการจราจรในชั่วโมงเร่งด่วนในบริเวณหน้าสถานศึกษาและได้ส่งผลให้เกิดการจราจรติดขัดทั้งระบบ ข้อเสนอแนะควรจัดทำแผนการจราจรโดยให้ความสำคัญในบริเวณแหล่งสถานศึกษาและบริเวณต่อเนื่อง ปรับปรุงระบบไหลเวียนของการจราจรและการจอดรถบริเวณหน้าสถานศึกษา พิจารณาแนวทางในการลดปริมาณการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล โดยสนับสนุนและส่งเสริมให้โรงเรียนจัดระบบรถโรงเรียนร่วมพื้นที่ (Aggregate School Bus) ด้วยวิธีการจัดระบบรถโรงเรียนบริการนักเรียนในกลุ่มโรงเรียนที่ตั้งอยู่ใกล้กัน โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพของการเดินทางและต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายในการใช้รถโรงเรียนซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับการสนับสนุนและส่งเสริมจากหน่วยงานของรัฐ