การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเจตคติ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง การรับรู้การควบคุมพฤติกรรม กับความตั้งใจของพยาบาลในการประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัด กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานดูแลผู้ป่วยหลังทำการผ่าตัดช่องท้องในหอศัลยกรรมทั่วไป และศัลยกรรมเฉพาะทาง จำนวน 90 คน ที่ได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเองตามแนวคิดทฤษฎีพฤติกรรมตามแผนของ Ajzen (1988) ประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามเจตคติต่อการประเมินความเจ็บปวด แบบสอบถามการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง แบบสอบถามการรับรู้การควบคุมพฤติกรรม และแบบสอบถามความตั้งใจในการประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัด ได้ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และมีค่าความเที่ยงจากการคำนวณค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ .85, .84, .88 และ .67 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สันและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคุณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. พยาบาลมีเจตคติต่อการประเมินความเจ็บปวดทางบวกในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 188.09 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 31.03 การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงทางบวกในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ118.33 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 25.30 การรับรู้การควบคุมพฤติกรรมทางบวกในระดับปานกลางโดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 225.84 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 48.21 และมีความตั้งใจในการประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัดในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 23.60 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 3.26 2. เจตคติต่อการประเมินความเจ็บปวด การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้การควบคุมพฤติกรรมมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความตั้งใจของพยาบาลในการประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .338, .328 และ .284 ตามลำดับ) 3. เจตคติต่อการประเมินความเจ็บปวด และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง สามารถร่วมกันทำนายความตั้งใจของพยาบาลในการประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัดได้ร้อยละ 16.8 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05และสร้างสมการทำนายในรูปคะแนนมาตรฐานได้ดังนี้ความตั้งใจในการประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัด = .260 (เจตคติต่อการประเมินความเจ็บปวด) + .245 (การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง)