วิทยานิพนธ์เรื่อง "รูปแบบหลักในการสื่อสารของครูกับเด็กปัญญาอ่อนระดับตติยภูมิ" เป็นการศึกษา แผนการสื่อสารที่ครูใช้ร่วมกันในชั้นเรียน กระบวนการสื่อสารเพื่อการเรียนรู้ในชั้นเรียน รวมถึงรูปแบบการสื่อสารของครูผู้สอนที่สามารถใช้ร่วมกันในสถานการณ์หนึ่งๆ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) ใช้วิธีเก็บข้อมูลแบบสหวิธีการ (Multiple methodology) ประกอบด้วยการสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม (Participantobservation) การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-Depth interview) และการศึกษาจากเอกสาร (Documentary research)โดยมีกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยคือ ครูประจำชั้น 12 คน และนักเรียนของโรงเรียนราชานุกูลทั้ง 12 ห้องเรียน รวม105 คน โดยมีช่วงระยะเวลาในการเก็บข้อมูลตั้งแต่เดือนธันวาคม 2547 ถึง เดือนกุมภาพันธ์ 2548 รวม 3 เดือน ผลการวิจัยพบว่า 1. แผนการสื่อสารที่ใช้ร่วมกันในชั้นเรียนคือ โรงเรียนมีนโยบายในการส่งเสริมศักยภาพทางการสื่อสารของโรงเรียนแบ่งออกเป็น (1) แนวทางด้านวิธีการสื่อสาร และ (2) นโยบายด้านสภาพแวดล้อมทางการสื่อสาร แนวทางด้านวิธีการสื่อสารคือ (ก) การใช้ประโยคสั้นๆ (ข) การให้เด็กสบตาเมื่อพูดหรือฟัง (ค) การให้โอกาสเด็กได้คิดก่อนตอบ (ง) หากเป็นคำสั่งให้เด็กทวนคำสั่งให้ฟังทุกครั้ง (จ) ครูต้องมีวิธีการพูดและการใช้คำพูดที่ถูกต้อง (ฉ) ครูจะค่อยๆ พูดและสั่งอย่างช้าๆ เพื่อให้เด็กจับใจความได้ ส่วนนโยบายด้านการสร้างสภาพแวดล้อมทางการสื่อสารคือ(1) การจัดเวลาในแต่ละวัน คือให้เวลาในแต่ละคาบยืดหยุ่นและมีเวลาพักยาวนาน (2) การจัดเนื้อหาวิชา ที่มุ่งเน้นทักษะทางสังคม (3) การเสริมกิจกรรมบำบัด เพื่อเรียนรู้การอยู่ร่วมกันและเกิดความผ่อนคลาย 2. กระบวนการสื่อสารเพื่อการเรียนรู้ในชั้นเรียน เป็นกระบวนการสื่อสารเชิงธุรกิจที่ประกอบด้วย 3 ขั้นตอนคือ (1) ขั้นเตรียมการสื่อสาร (2) ขั้นทำการสื่อสาร (3) ขั้นติดตามผลการสื่อสาร และครูผู้สอนมีบุคลิกภาพทางการสื่อสารที่สำคัญต่อกระบวนการสื่อสาร คือ ความน่าเชื่อถือของผู้ส่งสาร ความสามารถของผู้ส่งสาร และการปรับตัวตามผู้รับสาร 3. รูปแบบการสื่อสารที่ครูสามารถใช้ร่วมกันในสถานการณ์หนึ่งๆ สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ (1) การสื่อสารเพื่อตอบสนองความต้องการในชีวิตประจำวัน (2) การสื่อสารเพื่อการสอนบทเรียนและส่งเสริมพัฒนาการ(3) การสื่อสารเพื่อแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า โดยมีปัจจัยที่ทำให้เกิดรูปแบบในการสื่อสารคือ ปัจจัยด้านลักษณะของเด็กปัญญาอ่อนระดับตติยภูมิ และปัจจัยด้านลักษณะของครูผู้สอนเด็กปัญญาอ่อนระดับตติยภูมิ