การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพการรักษาและเพื่อเปรียบเทียบคุณภาพการรักษาผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพและผู้ป่วยที่ไม่มีประกันสุขภาพภายใต้ระบบประกันสุขภาพ ณ โรงพยาบาลมโหสธ นครหลวงเวียงจันทน์ ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ในการศึกษานี้ได้ทำการประเมินกระบวนการรักษาด้วยการวิเคราะห์ประวัติการรักษาทางการแพทย์ โดยศึกษากระบวนการและผลการรักษา โดยวิเคราะห์จากใบสั่งยาที่ออกโดยแพทย์เป็นเครื่องชี้วัดคุณภาพการรักษาสำหรับผู้ป่วยนอก ส่วนในกรณีผู้ป่วยใน ได้ใช้กระบวนการรักษาทางการแพทย์และระยะเวลาที่ผู้ป่วยอยู่ในโรงพยาบาลเป็นเครื่องชี้วัดคุณภาพการรักษานอกจากนี้ยังทำการสัมภาษณ์ความพึงพอใจของผู้ป่วยในการประเมินผลการรักษาด้วย เมื่อศึกษาค่าที่วัดระดับการที่แพทย์ปฏิบัติตามกระบวนการมาตรฐานในการรักษาเป็นอัตราร้อยละ (the percentate of conformed standard procedure: PCSP) สำหรับผู้ป่วยใน พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพและผู้ป่วยที่ไม่มีประกันสุขภาพ โดยได้ค่า (+,c)('2) = 16.46 ค่าเฉลี่ยของ PCSP ของผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพเท่ากับ 75.821 ซึ่งสูงกว่าค่าของผู้ป่วยที่ไม่มีประกันซึ่งเท่ากับ 69.179สำหรับจำนวนวันนอนเฉลี่ย (LOS) ของผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพเท่ากับ 8.02 วัน ซึ่งสั้นกว่าค่าของผู้ป่วยที่ไม่มีประกันคุณภาพที่เท่ากับ 9.94 วัน โดยมีค่า t = 28.88 และยังพบว่ารายได้ของผู้ป่วย การมีประกันสุขภาพ ค่ารักษาพยาบาล ระดับ PCSP และค่าที่วัดร้อยละของระดับการปฏิบัติตามการใช้มาตรฐาน (the percentage of conforming standard drug: PCSD)มีความสัมพันธ์ในทางตรงข้ามกับ LOS ยิ่งเมื่อระดับการปฏิบัติตามมาตรฐานการรักษาเพิ่มสูงขึ้น ค่า LOS ยิ่งสั้นลง การศึกษายังพบว่า การมีหรือไม่มีประกันสุขภาพ มีความสัมพันธ์กับความพึงพอใจต่อการรับบริการโดยมีค่า (+,c)('2) = 30.37 สำหรับผู้ป่วยนอกนั้น ในตัวอย่างพบว่าจำนวนผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพมีจำนวนมากกว่าผู้ป่วยที่ไม่มีประกันสุขภาพ และมีความพึงพอใจมากกว่า โดยมีค่า (+,c)('2) = 59.60ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการมีประกันสุขภาพและเพศของผู้ป่วยมีความสัมพันธ์ในทางบวกอย่างมีนัยสำคัญต่อความพึงพอใจที่ได้รับ โดยผู้มีประกันสุขภาพจะมีความพอใจมากกว่าผู้ไม่มีประกันสุขภาพ สิ่งหนึ่งที่ผู้ป่วยไม่พอใจคือการต้องรอนานเพื่อจะพบแพทย์ วิธีการชำระเงินค่ารักษาก็เป็นสิ่งหนึ่งที่ส่งผลต่อความพึงพอใจของผู้ป่วย ในเรื่องของระดับ PCSP ผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพได้รับกระบวนการรักษาที่เหมาะสมตามแนวทางการรักษามาตรฐาน มากกว่าผู้ป่วยที่ไม่ประกันสุขภาพ โดยมีค่า t = -56.22 เช่นเดียวกับกรณีผู้ป่วยใน ระดับ PCSD ในระดับที่ดีที่สุด จะมีค่าสูงที่สุดในกรณีการรักษาผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพ นั่นหมายความว่าการมีประกันสุขภาพมีผลต่อคุณภาพการรักษาของแพทย์ โดยค่าเฉลี่ยของ PCSD สำหรับผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพเท่ากับ 84.434 สูงกว่าค่าของผู้ป่วยที่ไม่มีประกันสุขภาพซึ่งเท่ากับ 81.337 การศึกษาครั้งนี้ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับคุณภาพการรักษาภายใต้ระบบประกันสุขภาพจากมุมมองของผู้เชี่ยวชาญคุณภาพการรักษาผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพและผู้ป่วยที่ไม่มีประกันสุขภาพมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทั้งในกรณีผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก ด้วยเหตุนี้การรักษาในโรงพยาบาลต้องได้รับการปรับปรุงให้เป็นไปตามแนวทางการรักษามาตรฐานแห่งชาติเพื่อนำไปสู่คุณภาพการรักษาที่ดีขึ้น