คำสอนเรื่องการกลับชาติมาเกิดของพระพุทธศาสนานิกายวัชรยานแบบธิเบตเป็นคำสอนที่ลึกลับและยากแก่การเข้าใจ โดยเฉพาะจากมุมมองของโลกสมัยใหม่ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาคำสอนในเรื่องนี้และนำความรู้ที่ได้นี้มาเปรียบเทียบกับคำสอนเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท จากการศึกษาพบว่า คำสอนเรื่องการกลับชาติมาเกิดในพระพุทธศาสนานิกายวัชรยานแบบธิเบตกล่าวว่าพระโพธิสัตว์ผู้มีความสามารถในการปฏิบัติธรรมในขั้นสูงจนบรรลุผลสำเร็จในการปฏิบัติอนุตรโยคตันตระหรืออนุตรโยคมันตระจะสามารถกลับชาติมาเกิดใหม่ได้ตามความประสงค์ พระโพธิสัตว์ผู้มีความสามารถในการทำสมาธิได้บรรลุผลสำเร็จในแสงกระจ่างแห่งความตายหรือจิตประภัสสรจะบรรลุพระพุทธภาวะหรือพระธรรมกาย พระโพธิสัตว์ผู้มีความสามารถในการทำสมาธิได้บรรลุผลสำเร็จในบาร์โดอันตรภพจะบรรลุพระสัมโภคกาย พระโพธิสัตว์ผู้มีความสามารถในการทำสมาธิได้บรรลุผลสำเร็จในสภาวะแห่งการเกิดจะบรรลุพระนิรมาณกาย ด้วยปณิธานของพระโพธิสัตว์ที่เกิดมาจากการุณจิตที่จะช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้หลุดพ้นจากความทุกข์แห่งสัมสารา พระโพธิสัตว์ผู้บรรลุธรรมเหล่านี้จึงกลับชาติมาเกิดใหม่ในโลกมนุษย์ผ่านอำนาจแห่งปณิธาน พระโพธิสัตว์เหล่านี้สามารถทำสมาธิเข้ามาเกิดใหม่ในครรภ์มารดาเป็นมนุษย์ยังโลกนี้ได้ ด้วยความรู้ตัวทั่วพร้อม โดยปราศจากการเวียนว่ายตายเกิดที่เป็นไปตามอำนาจของกรรม ดุจดังปุถุชนทั่วไป