วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้ากับการควบคุมระดับน้ำตาล(ระดับน้ำตาลสะสม) ในผู้ป่วยเบาหวาน วิธีดำเนินการวิจัย การิวจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางเพื่อเก็บข้อมูลในผู้ป่วยนอกโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 210 คน ซึ่งมารับการตรวจรักษาที่คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลตำรวจระหว่างเดือน เมษายน ถึงเดือนกันยายน 2547 โดยการสัมภาษณ์ข้อมูลเกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและความร่วมมือในแบบแผนการรักษา ผลการวิจัย ผู้ป่วยเบาหวานจำนวน 210 คน เป็นเพศหญิงร้อยละ 63.3 อายุเฉลี่ย60(+,ฑ)8.6 ปี ดัชนีมวลกาย 25.0(+,ฑ)3.8 กก/ม('2) ระยะเวลาในการเป็นโรคเฉลี่ย 7.2(+,ฑ)4.9 ปีและโรคร่วมที่พบมาก คือ ภาวะไขมันในเลือดสูงร้อยละ 86.2 และ ความดันในเลือดสูงร้อยละ 66.2ตามลำดับ เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ และความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลโดยใช้การวิเคราะห์แบบตัวแปรเดี่ยว พบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ได้แก่ อายุ (OR = 2.43

95%CI = 1.39-4.23),อาชีพ (OR 2.03

95%CI = 1.15-3.58), ดัชนีมวลกาย (OR = 1.84

95%CI = 1.06-3.19),จำนวนยาเบาหวาน (OR = 1.86

95%CI = 1.03-3.35), การควบคุมอาหาร (OR = 5.54

95%CI =3.05-10.08), การออกกำลังกาย (OR = 2.40

95%CI = 1.16-4.94), การใช้ยา (OR = 2.01

95%CI = 1.09-3.73) และ ภาวะซึมเศร้า (OR = 7.14

95%CI = 3.34-15.27) และเมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์แบบถดถอยเชิงพหุลอจิสติก พบว่าภาวะซึมเศร้าเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดของการไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด (OR = 6.58

95%CI = 2.83-15.27) รองลงมาคือ การควบคุมอาหาร (OR = 4.14

95%CI = 2.07-8.3) และดัชนีมวลกาย (OR = 2.01, 95%CI = 1.03-3.93)ตามลำดับ สรุปผลการวิจัย ความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2มีความสัมพันธ์กับภาวะอารมณ์ซึมเศร้า ดังนั้นทีมดูแลผู้ป่วยจึงควรให้ความสำคัญกับสภาวะทางจิตใจของผู้ป่วยเพื่อให้ผู้ป่วยเบาหวานบรรลุเป้าหมายในการรักษา