พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542 มีเจตนารมณ์ในการป้องกันการกระทำอันเป็นการผูกขาดและส่งเสริมให้มีการแข่งขันทางการค้าอย่างเสรีและเป็นธรรม ดังนั้นจึงกำหนดมาตรการที่สำคัญ 5 ประการ คือ การใช้อำนาจเหนือตลาด การควบรวมกิจการ การจำกัดทางด้านการค้า การควบคุมพฤติกรรมของผู้ประกอบการ และการแข่งขันทางการค้าโดยไม่เป็นธรรมโดยที่กฎหมายดังกล่าวกำหนดให้ผู้ที่ละเมิดฝ่าฝืนบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวต้องรับโทษทางอาญาในรูปของโทษจำคุกและโทษปรับ โดยทั่วไปแล้ว โทษทางอาญานั้นมุ่งที่จะดำเนินการกับเนื้อตัวร่างกายของผู้กระทำความผิดเป็นสำคัญ แต่การกระทำความผิดตามพระราชบัญญัติเกิดจากการดำเนินธุรกิจ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งศึกษาถึงความเหมาะสมในการนำโทษอาญามาใช้สำหรับความผิดที่เกิดจากการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ผลจากการศึกษาพบว่า โทษอาญาตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542นั้นไม่มีความจำเป็นและไม่เหมาะสมกับลักษณะของความผิดทางเศรษฐกิจ การลงโทษผู้ประกอบการที่กระทำความผิดโดยการจำคุกนั้น มิได้เป็นการเยียวยาความเสียหายจากสภาพการผูกขาดที่เกิดขึ้นอย่างแท้จริง และในทางกลับกันพบว่าผู้ประกอบการที่กระทำความผิดกลับถูกสังคมมองว่าเป็นอาชญากรรมเช่นเดียวกับผู้กระทำความผิดทางอาญาอื่นๆ ผลเสียตามมาคือเพราะผู้ประกอบการไม่กล้าที่จะทำการแข่งขันเพราะเกรงว่าจะได้รับโทษทางอาญา ส่งผลให้ระบบเศรษฐกิจไม่เจริญเติบโตเท่าที่ควร ผู้เขียนขอเสนอแนะว่าควรทบทวนและแก้ไขบทลงโทษทางอาญา ตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542 ให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น โดยการกำหนดโทษอาญาเฉพาะในบางความผิดที่มีผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศอย่างร้ายแรงเท่านั้น ดังเช่น มาตรการเกี่ยวกับการใช้อำนาจเหนือตลาด (มาตรา 25) และการกระทำอันเป็นการจำกัดทางการค้าในบางประเภท (มาตรา 27(1)-(4)) เพื่อให้การบังคับกฎหมาย ตามกฎหมายการแข่งขันทางการค้าเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยังเป็นการตอบสนองนโยบายของรัฐในการส่งเสริมทางการแข่งขันการค้าของประเทศต่อไป